شما پس از انجام پروتز دوره جدیدی از زندگی خود را آغاز می کنید. در واقع کسانی که با قطع عضو در بدن خود روبرو هستند پس از گذشت مدت زمانی با استفاده از پروتز مخصوص پیوند هایی را انجام می دهند. شما پس از انجام این عمل هیجان زده می شوید.

چرا که این عمل به جهت بازگشت به زندگی عادی انجام می شود تا بتوانید همانند گذشته زندگی معمولی خود را داشته باشید. به همین دلیل باید هنگام انتخاب آن به کیفیت و نوع آن دقت داشته باشید. در ادامه به سوالات رایج پروتز پس از آمپوتاسیون به طور کامل پاسخ خواهیم داد.

چرا باید از پروتز استفاده کرد؟

پروتز برای افرادی استفاده می شود که عضوی از بدن خود را از دست داده اند و صرفا به ابزاری مصنوعی برای عضو از دست داده خود نیاز دارند. استفاده از پروتز سبب می شود که شما همانند گذشته زندگی عادی و معمولی خود را داشته باشید و به استقلال کامل دست یابید.

هنگام انتخاب پروتز باید هدف خود را از پروتز پس از آمپوتاسیون مشخص کنید و متناسب با اهداف خود نوع مناسبی از پروتز را انتخاب کنید. موارد مهمی که باید برای خود در نظر بگیرید به شرح زیر است:

• با استفاده از پروتز چه کارهایی را می خواهید انجام دهید؟
• چه فعالیت هایی را مد نظر دارید؟
• می خواهید پیاده روی کنید یا بدوید؟
• آیا ظاهر آن برای شما مهم است؟

با در نظر گرفتن تمامی این موارد می توانید در نهایت تصمیم گیری و انتخاب خوبی از پروتز پس از آمپوتاسیون داشته باشید. بهتر است در این خصوص سوالات خود را با پزشک متخصص در میان بگذارید تا طراحی متناسبی با نیاز شما را انجام دهد.

پس از آن درمانگرهای حرفه ای به شما در زمینه استفاده از پروتزها کمک خواهند کرد تا بتوانید به بهترین نحو از آن استفاده کنید.

نحوه عملکرد پروتز پس از آمپوتاسیون چگونه است؟

هر یک از پروتزهایی که برای افراد استفاده می شود با یکدیگر متفاوت است. در واقع بسته به قطع عضو یا آمپوتاسیونی که در بدن شما انجام شده از پروتزهایی متناسب با اندام قطع شده استفاده می شود. همچنین بسته به عملکرد و خواسته شما نوع پروتز و چگونگی عملکرد آن مشخص می شود.

متخصصان در این خصوص نسبت به خواسته و عضو از دست رفته بدن پروتزهایی را به شما پیشنهاد می دهند. به طور کلی پروتزی که برای شما استفاده می شود به عنوان عضوی از بدن شما محسوب می شود.  اجزای تشکیل دهنده آن قطعاتی شبیه سازی شده به پا و انگشتان پا است که با استفاده از سوکت های مخصوص به یکدیگر متصل شده اند.

این قطعات به اجزای باقی مانده متصل می شوند. همچنین یک لایه اضافه تر به شکل شیار، بین پوست پا و آن قطعه عضو مصنوعی قرار می گیرد. این شیار که به صورت آستر قرار است، فضای کافی و راحتی را برای شما فراهم خواهد آورد.

سرپیچی که بر انتهای پروتز وجود دارد و به جهت اتصال پروتز و پا قرار گرفته است باید از نوع خوبی انتخاب شده باشد. زیرا در صورتی که آن سرپیچ یا سوکت از نوع خوبی تهیه نشده باشد منجر به تاول، زخم و درد در پاهای شما می شود.

بهترین نوع آن به شکل مکش( ساکشن)، وکیوم و به شکل قفل بر پاهای شما قرار می گیرد. پروتز پس از آمپوتاسیون به هر شکل و رنگی که شما بخواهید قابل طراحی است. از نظر مکانیکی و از نظر رنگ و ظاهر می توانید نوع مورد نظر خود را در نظر داشته و از افرادی که سازنده آنها هستند بخواهید که پروتز انتخابی شما را تحویل دهند.

آیا هنگام استفاده پروتز پس از آمپوتاسیون به ویلچر نیاز خواهد بود؟

شما پس از انجام پروتز پس از آمپوتاسیون مانند گذشته می توانید زندگی راحت خود را داشته باشید و نیازی به هیچ وسیله کمکی نخواهید داشت. اما این موضوع را نمی توان به طور مطلق بیان ک. چرا که هر فرد بسته به نیاز و راحتی خود ممکن است از وسیله های کمکی مانند ویلچر یا عصا استفاده کند.

گاهی اوقات لازم است که شما چنین وسیله هایی را به همراه خود داشته باشید. زیرا ممکن است شما پس از برداشتن پروتز از پای خود نیاز به استفاده از آنها را داشته باشید. به عنوان مثال هنگامی که شما به سفر می روید و باید یک مسافت طولانی را طی کنید بهتر است وسیله های کمکی را به همراه خود داشته باشید. اما به طور کلی هیچ باید و نبایدی وجود ندارد و این یک تصمیم شخصی، متناسب با نیاز شما است.

هزینه پروتز پس از آمپوتاسیون

نمی توان هزینه مشخصی را برای پروتز پس از آمپوتاسیون در نظر گرفت. چرا که بسته به عوامل مختلفی هزینه های آن می تواند متغیر باشد. به عنوان مثال بسته به میزان و سطح قطع عضو، پروتزهای متفاوتی در نظر گرفته می شود که هر کدام هزینه های متفاوتی را برای شما در بر دارد.

همچنین نوع پروتز پس از آمپوتاسیون و دستگاهی که برای انجام این فرایند صورت می گیرد می تواند در تعیین قیمت نیز بسیار موثر واقع شود. گاهی اوقات انجام پروتز پس از آمپوتاسیون تحت پوشش بیمه قرار می گیرد. این امر سبب می شود که هزینه های شما تا حد چشمگیری کاهش یابد.

در نتیجه بهتر است در این باره بیمه خود را بررسی کنید و از کارکنان مربوطه سوال کنید که آیا انجام پروتز تحت پوشش بیمه شما قرار می گیرد یا خیر؟ در نهایت هزینه آن را به صورت حدودی برآورد کنید.

چه زمانی برای انجام پروتز پس از آمپوتاسیون مناسب است؟

زمان مشخصی را نمی توان برای انجام این فرایند در نظر گرفت. چرا که مدت زمان بهبودی هر فرد با یکدیگر متفاوت است. پس از انجام جراحی و قطع عضو ممکن است جراحت های ایجاد شده پس از مدت کوتاهی، حدود 2 الی 3 هفته بهبود یابد و شما پروتز پس از آمپوتاسیون را انجام دهید.

اما برخی از افراد به بیش از دو ماه نیاز خواهند داشت تا پروتز پس از آمپوتاسیون را انجام دهند. شما باید پس از عمل جراحی منتظر بمانید که زخم ها و تورم های ایجاد شده به طور کلی بهبود یابد، پس از آن بنا به صلاحدید پزشک می توانید پروتز پس از آمپوتاسیون را انجام دهید.

تا چه مدتی پروتز پس از آمپوتاسیون باقی می ماند؟

پاسخ مشخص و کلی برای این سوال وجود ندارد. زیرا بسته به عوامل مختلفی می تواند متغیر باشد. سن شما یکی از عوامل تعیین کننده ای است که در باقی ماندن پروتز موثر است. اگر شما در سنی هستید که ممکن است در آینده رشد بیشتری داشته باشید مسلما پس از رشد باید پروتز خود را تعویض کنید.

همچنین در مراحل اولیه پس از انجام عمل بدن با تغییراتی مانند کوچکتر شدن آن قسمت از عضو بدن روبرو خواهد شد. در این صورت ممکن است شما نیاز به تعویض قسمت هایی مانند آستر میانی یا سوکت( سرپیچ) آن را داشته باشید.

زمانی که شما با تغییرات جسمی روبرو نباشید در حالت عادی نیاز به تعویض کلی پروتز پس از آمپوتاسیون نخواهد داشت.  فقط لازم است در طی مدت زمانی که از آن قطعه مصنوعی استفاده می کنید، تعمیرات جزئی را انجام دهید. در نتیجه بهتر است هر چند یکبار به پزشک خود مراجعه کنید تا پروتز پس از آمپوتاسیون را بررسی کند تا از بروز مشکلات اساسی جلوگیری شود.

ساخت پروتزها شامل مراحل مختلفی می شود. در واقع پروتزها تجهیزات پزشکی هستند که برای برگرداندن عملکرد طبیعی به اندام هایی که دچار قطع عضو شده اند، استفاده می شوند. در واقع ساخت پروتز مناطقی از بدن را که دچار نقص شده است مجبور به حرکت مجدد می کند. در این صورت امکان انجام بسیاری از کارها برای این افراد ایجاد می شود.

پروتز ها اندم هایی مکانیکی و شبیه سازی شده به اعضای از دست رفته بدن مانند دست یا پا هستند. در ساخت پروتز از متریال های متفاوتی به منظور بالا بردن سطح کیفیت و ماندگاری آنها استفاده می شود. بدون شک پروتز ها در زمان های قدیم به این صورت پیشرفته و مجهز نبودند و به مرور زمان انواع متفاوتی از آنها تولید و به بازار عرضه شده است.

تاریخچه ساخت پروتز

در حدود 600 سال قبل از میلاد زره پوشان قرون وسطی اولین پروتز ها از جنس آهن سنگین و بدون انعطاف را تولید کردند. این نوع از انواع پروتزها بدون رابط بودند. بنابراین امکان حرکت دادن آنها وجود نداشت. با گذشت زمان و ساخت انواع پروتز توسط افراد متفاوت، باز هم ویژگی های یک پروتز مناسب و با کیفیت در ساخت آنها مشاهده نشد.

این امر در قرن نوزدهم با تغییرات و تحولات اساسی روبرو شد. فردی به نام جی هانگر که در جنگ جهانی پای خود را از دست داده بود توانست در سال 1861 شرکت خود را برای ساخت پروتز یا پای مصنوعی تاسیس کند. طی سالهای زیاد این شرکت هنوز به فعالیت خود به عنوان سازنده انواع پروتز ادامه می دهد.

در قرن بیستم پیشرفت های شگرفی در صنعت ساخت پروتز ایجاد شد. این پروتز ها از موادی مانند پلاستیک های مدرن و سبک تر همراه با دوام و مقاومت بالاتری ساخته شدند. طی این جریان امکان جابجایی و حمل این پروتز ها برای افرادی که دچار قطع عضو بودن بسیار راحت تر از قبل بود. رنگدانه های مناسبی که در این تجهیزات استفاده می شد، شبیه سازی بهتری با پوست افراد ایجاد می کرد.

در این قرن اندام های مصنوعی میوالکتریک به بازار عرضه شد. این پروتز ها با استفاده از جریان برق، عضلات بازو یا پای افراد را به حرکت وا می داشتند. ساخت پروتز میوالکتریک در سال 1940 در سراسر جهان گسترش پیدا کرد.

در سال های اخیر نوع جدید از پروتزها ساخته و به بازار وارد شده اند. این پروتزها به صورت رایانه ای سبب حرکت اندام های قطع شده می شوند. بیشتر از 85 درصد از شرکت های خصوصی ساخت پروتز از CAD CAM برای طراحی مدل های متفاوت پروتز استفاده می کنند.

در ساخت پروتز چه تجهیزاتی نیاز است؟

در تجهیزات یک پروتز، می توانید یک سوکت هوا، یک ساختار داخلی یا اسکلت، دکمه های زانو، کمربندهای نگه دارنده متصل به بدنه، جوراب های پروتز برای پوشاندن قسمت های تماسی و پوست شبیه سازی شده را مشاهده کنید.

با این حال این اندام های مصنوعی در بسیاری از مواقع ممکن است تجهیزات دیگری را نیز در خود داشته باشند. این امر بستگی به موادی دارد که در ساخت پروتز از آنها استفاده می شود.

دستگاه های پروتز در ابتدا باید دارای وزن کم و سبک باشند. به همین دلیل بسیاری از بخش های اصلی آن از پلاستیک ساخته می شود. سوکت هوا را از ماده پلی پروپیلن می سازند. فلزات دیگری مانند تیتانیوم و آلومینیوم را به جای فلزات سنگین دیگر استفاده می کنند.

در مواقعی نیز استفاده از آلیاژهای این فلزات تا حدود زیادی مقاومت و کارایی آنها را در ساخت پروتز بالاتر می برد. در تولید پروتز های جدید از فیبر کربن برای ساخت اسکلت دارای وزن کم استفاده می شود.

در برخی از اندام های مصنوعی مانند پا هنوز هم در برخی از نواحی از چوب و فوم اورتان برای این منظور استفاده می شود. سایر مواد مانند پلی اورتان، پلی پروپیلن، اکریلیک و پلی اورتان از جمله مواد دیگری است که در ساخت پروتز از آنها استفاده می شود.

در ساخت جوراب های پروتزی، پارچه های نرم و بسیار مقاوم کارایی بالایی دارند. جوراب ها در ابتدا از پشم و امروزه از پنبه و مواد مصنوعی دیگر ساخته می شوند.

در ساخت پروتز ظاهر فیزیکی آن باید بسیار ماهرانه طراحی شود. این اندام ها باید شباهت بسیاری به اندام های قطع شده داشته باشند. در کنار کارایی بالایی که این تجهیزات از خود ارائه می دهند، بحث ظاهر از اهمیت بالایی برخوردار است.

پروتز هایی که به صورت اسکلت طراحی می شوند دارای پوششی نرم از مواد فوم پلی اورتان هستند که با شکل اصلی اندام ها مطابقت دارند. در نهایت پوشش جوراب یا پوست مصنوعی روی آنها قرار داده می شود.

فرآیند ساخت پروتز ها چگونه است؟

پروتز ها محصولاتی تخصصی هستند که باید تحت نظر پزشک و فیزیوتراپ برای بیمار تجویز شوند. بنابراین نمی توانید آنها را در فروشگاه ها تهیه کنید. بسیاری از تجهیزات پروتزها به صورت جداگانه و برخی از آنها مانند سوکت هوا سفارشی تولید می شوند.

در نهایت بنا به نیاز بیمار تجهیزات مورد نظر به یکدیگر متصل می شوند و مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه به نحوه ساخت پروتز و قسمت های متفاوت این تجهیزات اشاره می کنیم.

1.برای ساخت پروتز در ابتدا باید دقت و توجه خاصی را مبذول داشت. زیرا پروتزها باید بسیار شبیه به اندام های قطع شده افراد طراحی شوند. به همین دلیل متخصص پروتز برای شروع ساخت در ابتدا به مطالعه در مورد عضو قطع شده و ساخت مدل دیجیتالی مناسب با اندام قطع شده می پردازد.

2.در این مرحله طول اندام ها اندازه گیری و محل قرارگیری مفاصل و تاندون ها در نظر گرفته می شود. در این زمان متخصص پروتز از گچ برای ساخت قالب مناسب استفاده می کند. گچ مورد استفاده سریع خشک می شود و نمونه ای از اندامی که باید ساخته شود را برای متخصص ایجاد می کند.

3.ساخت سوکت به گونه ای است که از یک ورق ترموپلاستیک شفاف برای این منظور استفاده می شود. این ورق را گرم می کنند و در بالای قالب در محفظه خلا قرار می دهند. در این زمان هوای بین ورق و قالب از درون محفظه کشیده می شود. طی این جریان ورق مربوطه شکسته می شود و شکل قالب را به خود می گیرد. در نتیجه سوکت هوا تولید می شود.

4.سوکت ایجاد شده را روی بیمار تست می کند تا متناسب با شرایط او آن را تولید کنند. بیمار باید احساس راحتی کند، در غیر این صورت سوکت تولید شده مناسب نیست. با توجه به این امر دوباره گرمادهی به آن انجام می شود تا تغییراتی در آن به وجود بیاید.

5.طی این جریان سوکت دائمی را تولید می کنند. با توجه به متریالی مانند پلی پروپیلن در ساخت پروتز، روی قالب خلا ایجاد می کنند. در واقع اندازه این تجهیزات بعد از عمل کوچک می شود و تا حدود یک سال زمان نیاز است تا تثبیت شوند. بنابراین با تغییرات آناتومی امکان تعویض سوکت وجود دارد.

6.روش های ساخت پروتز ممکن است متفاوت باشد. ساخت قطعات پلاستیکی با استفاده از ایجاد خلا و تزریق آن به قالب برای شکل گیری مواد پلاستیکی مذاب و خنک شدن آن در نتیجه بیرون کشیدن پلاستیک از قالب سبب می شود تا قطعات پلاستیکی ساخته شوند.

قطعات فلزی از تیتانیوم و آلومینیوم نیز در قالب های مخصوص به خود ریخته می شوند. قطعات چوبی نیز با استفاده از اره و سایر تجهیزات نجاری مورد استفاده قرار می گیرند. این تجهیزات در انتها با استفاده از پیچ، چسب و لمینت در کنار یکدیگر متصل می شوند. در نهایت پوست مصنوعی و شبیه سازی شده روی این تجهیزات قرار می گیرد. در این صورت مراحل ساخت پروتز به پایان می رسد.

Source: www.madehow.com

نخستین بار زمانی که اسکار پیستوریوس، سریعترین دونده بدون پا از آفریقای جنوبی تنها در ۱۱.۰۴ صدم ثانیه، دو سرعت ۱۰۰ متر المپیک آتن را به پایان رساند، توجه جهانیان به پروتز ساخته شده از فیبر کربن جلب کرد. پیستوریوس در حالی این رکورد را به ثبت رساند که سریع ترین رکورد حال حاضر جهان از آن یوسین بولت از کشور جامائیکا است. بولت در سلامت کامل، رکورد ۹.۵۸ ثانیه را در دو ۱۰۰ متر به ثبت رسانده است.

پیستوریوس، از پروتز هایی در فرم دو تیغه استفاده می کند. این پاها با خاصیت ارتجاعی فوق العاده خود زندگی افرادی شبیه به پیستوریوس را به کلی متحول کرده است. جهان ورزش در کنار جامعه ارتوپدی از مشاهده این ورزشکار حیرت زده بر جای ماندند و به کارایی بی نظیر فیبر کربن ایمان آوردند.

ارتوپدی به درمان مشکلات و اختلالات به وجود آمده در سیستم اسکلتی-عضلانی و رباط های بدن می پردازد. پیشرفت های به عمل آمده در این علم، دستگاه ها و اندام های مصنوعی متنوع  بیشماری را در اختیار بیماران و جامعه پزشکی قرار داده است.

نقص عضو بزرگترین آسیبی است که فرد را از انجام فعالیت های فردی باز می دارد. علم ارتوپدی با بررسی آلیاژ ها و ویژگی های منحصر به فرد بدن انسان، به دنبال انتخاب اعضای جایگزین مناسبی برای این بیماران است. در همین راستا شاهد ظهور فیبر کربن به عنوان جدیدترین آلیاژ مورد استفاده در ساخت پروتزها بوده ایم.

در گذشته افرادی که به نقص عضو دچار می شدند، دیگر قادر به ادامه زندگی عادی خود نبودند. از این گذشته، انتخاب های موجود نیز به مراتب محدود تر بود. در آن زمان قطع عضو ورزشکار به معنای خداحافظی با روزهای اوج و افتخار بود. اما امروزه پنجه کربنی نام تجاری پارس فلکس به یاری ورزشکاران آمده است. امروزه شاهد حضور ورزشکارانی چون پیستوریوس هستیم که با استفاده از پنجه کربنی در عرصه های مسابقات کشوری و بین المللی حضور می یابند.

در ادامه به شرح مختصری از تاریخچه استفاده از فیبر کربن، نحوه ساخت این الیاف، طریق تولید پروتز های فیبر کربنی و ویژگی های فیبر کربن می پردازیم.

تاریخچه پنجه کربنی

نخستین آزمایشات به عمل آمده در خصوص استفاده از پنجه کربنی در ساخت پروتز ها، به سال ۱۹۶۶ و تلاش های جمعی از پزشکان انگلستان باز می گردد. در همان روزهای نخست تولید این ماده، توجه بسیاری را به ویژگی های منحصر به فرد فیبر کربنی در ساخت پروتز ها و دیگر سازه های دست ساز بشر جلب کرد.

نتایج بدست آمده از استفاده این ماده در ساخت پروتز بسیار خیره کننده ولی بهای ساخت این پروتز ها بسیار گزاف بود. البته در آن زمان به درستی از این الیاف ها استفاده نمی شد. پس از گذشت چند سال شاهد ارتقا صنعت فیبر کربنی و ساخت سوکت های منعطفی از جنس فیبر کربن بودیم.

اکنون بیش از یک چهارم قرن است که شاهد حضور پنجه کربنی در عرصه های مختلف تولید هستیم. در طی این مدت از این ماده در ساخت پروتز ها، کمربند های آرتروز و کفش های متفاوتی استفاده شده است. امروزه اما با وجود پیشرفت های به وجود آمده در خصوص فیبر کربن شاهد استفاده این ماده در ساخت پروتز ها هستیم. زیرا پنجه کربنی، به عنوان تحولی شگرف سطح کیفی زندگی بشر را به شدت بالا برده است.

پیشگفتاری در خصوص پنجه کربنی یا فیبر کربن

فیبر کربن از اتصال اتم های کربن به یکدیگر تشکیل شده است. این اتم ها در اتصالی منظم زنجیره ای از اتم های کربن را تشکیل می دهند. این رشته از استحکام بسیار بالایی برخوردار است. رشته های تشکیل شده توسط کربن، از وزن بسیار کمی برخوردار هستند. استحکام فوق العاده بالا و وزن سبک این رشته ها، پنجه کربنی را به آلیاژ مناسبی در ساخت پروتز ها تبدیل کرده است.

فیبر کربن در انواع متفاوتی تولید شده است. که هر یک از این فیبرها در تولید اندام های خاصی مورد استفاده قرار می گیرند. ویژگی های الیاف کربن به فلز استیل شباهت دارد. در حالی که این رشته ها از وزنی به اندازه پلاستیک برخوردار هستند. همین امر نشان دهنده استقامت و استحکام بالای این فیبر ها است.

در دنیای مهندسی پزشکی و مهندسی، کیفیت یک متریال را با احتساب نسبت استحکام به وزن و نرمی به وزن ارزیابی می کنند. پنجه کربنی با سربلندی در آزمون های مربوطه یکی را پس از دیگری پشت سر گذاشته و به متریال محبوب صنعت مهندسی پزشکی در ساخت و طراحی پروتز ها تبدیل شده است.

فیبر کربن چگونه تهیه می شود

بخش اعظم این الیاف ها را اتم های کربن تشکیل داده اند. اتم های کربن در کنار یکدیگر قرار گرفته و رشته های مستحکم فیبر کربن را تشکیل می دهند. اما در ساخت این ماده علاوه بر اتم های کربن از گاز ها، مایعات و دیگر متریال نیز استفاده می شود. هر یک از مواد اولیه به کار رفته در ساخت پنجه کربنی، ویژگی های متمایزی را به این محصول می افزایند. پنجه کربنی از نرمی بالایی برخوردار است. استقامت و استحکام این محصول به شدت بالا است، در حالی که این ماده از وزن بسیار پایینی برخوردار است.

الیاف یا فیبر کربن از قطری معادل ۵ تا ۱۰ میکرومتر برخوردار هستند. برای اینکه به میزان باریک بودن این رشته ها پی ببرید، باید بگویم ۵ تا ۱۰ میکرومتر برابر است با ۰.۰۰۰۰۳۹ اینچ. پنجه کربنی تا دو برابر از استیل نرم تر و تا ۵ برابر از استیل مستحکم تر است. مقاومت بالای این الیاف در مجاورت دماهای بسیار بالا حیرت آور است.

فیبر کربن در مقابل مواد شیمیایی از مقاومت بالایی برخوردار است و با وجود مقاومت بالای این ماده، میزان انقباض انبساط مشاهده شده در این ماده بسیار ناچیز است. همین ویژگی ها این ماده را به یکی از محبوب ترین مواد اولیه در صنعت هوافضا، پدافند های نظامی و صنعت اتومبیل سازی کرده است. این فیبر به مراتب گران تر از فیبر شیشه و فایبر پلاستیک است.

نحوه تولید پروتز با استفاده از فیبر کربن

با توجه به مقاومت و دوام بسیار بالای این ماده، شاهد استفاده فراوان آن در جامعه پزشکی بوده ایم. فیبر کربن در نگاه نخست و قبل از این که در فرایند تولید پروتز به کار برده شود ساختاری غیر منسجم و ناپایدار دارد. اما پس از اینکه به خوبی با رزین اپوکسی ترکیب می شود، پنجه کربنی مستحکمی را ایجاد می کند.

رزین اپوکسی به کار رفته در این پروتز هافیبر کربن را در جایگاه مورد نظر، ثابت می کند. با فشاری که بر فیبر و رزین وارد می شود، فیبر کربن به خوبی منسجم و پایدار می شود. ترکیب فیبر کربن و رزین، ماده بسیار قدرتمندی را تولید می کند این ماده به مراتب از فلزات و دیگر فیبرها مستحکم تر است. به همین دلیل این فیبر قابلیت بالایی در حرکت و بازگشت انرژی برخوردار است.

فیبر کربن به خوبی قانون هوک را به تصویر می کشد همین موضع بر محبوبیت این ماده در ساخت پروتز افزوده است. قانون هوک به خاصیت کشسانی اجسام اشاره دارد. بر اساس این قانون، برخی از اجسام پس از کشیده شدن به خوبی ساختار اولیه خود باز می یابند. این ویژگی به وضوح در پروتز های ساخته شده با فیبر کربن دیده می شود. قانون هوک دویدن و جست و خیز با این پروتز ها را به زیبایی تمام ممکن کرده است.

 ویژگی های فیبر کربن

نسبت توان به وزن در پنجه کربنی چشمگیر است

میزان مقاومت یک ماده بر مبنای، نیرو در واحد سطح تقسیم بر چگالی محاسبه می شود. هر ماده ای که در عین استحکام از وزن پایینی برخوردار باشد، از نسبت توان به وزن بالایی بهره مند است. موادی مانند، آلومینیوم، تیتانیوم، منیزیم، کربن، فیبر شیشه و آلیاژهای فلز از نسبت توان به وزن بالایی برخوردار هستند.

فیبر کربن بسیار سخت و استوار است

سختی یا نرمی یک ماده بر اساس مدول یانگ ارزیابی می شود. در این مدول از نسبت تنش به کرنش استفاده می شود. به منظور اندازه گیری میزان سختی و نرمی یک ماده، تغییرات ماده را در شرایط غیر استاندارد و زیر فشار مضاعف زیر نظر می گیرند. بر این مبنا، فیبر کربن تا ۴ برابر از پلاستیکی که با شیشه مقاوم سازی شده، مقاوم تر است علاوه بر این، این فیبر تا ۲۰ برابر از چوب کاج مستحکم تر است. این ماده در مقایسه با آلومینیوم نیز ۲.۵ برابر محکم تر و مقاوم تر است.

مقاومت بالای پنجه کربنی در مقابل مواد شیمیایی و خوردگی

اگرچه فیبر کربنی به خودی خود کیفیت خود را از دست نمی دهد، اما اپوکسی به کار رفته در این فیبر به نور خورشید حساس است و باید به خوبی محافظت شود. در راستای حفظ این میزان از مقاومت در فیبر کربن، اقدامات لازم در راستای ارتقا سطح کیفی و مقاومت مواد دخیل در تهیه پروتز های کربنی نیز لحاظ می شوند.

پنجه کربنی رسانای جریان الکتریسیته است

این ویژگی سودمند و در عین حال کمی دردسر ساز است. در صنایعی مانند صنعت قایق سازی استفاده از این ماده موجب هدایت جریان و خوردگی ورق های گالوانیزه می شود. اما در پروتز ها با چنین مشکلاتی روبرو نیستیم.

مقاومت بالای فیبر کربن در مقابل فرسودگی

کامپوزیت فیبر کربن در مقابل فرسودگی از مقاومت بسیار بالایی برخوردار است. اما در صورتی که فیبر کربن دچار فروپاشی و فرسودگی شود نیز شاهد فاجعه بزرگی خواهیم بود. چرا که این ماده هیچ نشانه ای از فرسودگی را از خود بروز نمی دهد. در این حالت فیبر کربن ناگهان ساختار خود را از دست می دهد. آسیب های گزارش شده بر اثر فرسودگی غالباً پس از اعمال استرس و فشار مضاعف بر اندام های جایگزین گزارش شده است.  با این همه، سفتی و مقاومت این فیبر در برابر فرسودگی از فیبر شیشه به مراتب بالاتر است.

مقاومت فیبر کربنی در برابر کشش بالا است

مقاومت کششی و مقاومت کششی نهایی این ماده بسیار بالا است. در حقیقت مقاومت کششی ثبت شده از فیبر کربن از میزان نیرو کششی قابل تحمل دیگر مواد به مراتب بالاتر است. بسیاری از مواد در مواجهه با چنین فشاری با کشش بیش از اندازه و “گردنی شدن” در سطح مقطع خود روبرو می شوند. به منظور درک بهتر این موضوع بهتر است یک نوار باریک از یک کیسه پلاستیکی را جدا کرده و تا جای ممکن بکشید. نوار پلاستیک به کشیده شدن ادامه داده و در یک زمان خاص به شدت نازک می شود. این پدیده را گردنی شدن یا Necking می نامیم. واحد اندازه گیری کشش، نیرو بر واحد سطح است. مواد شکننده لزوماً در یک نقطه مشابه دچار Necking نمی شوند.

فیبر کربن غیر قابل اشتعال است

با توجه به مواد اولیه به کار رفته در ساخت فیبر کربن می توان گفت در بسیاری از موارد از این ماده در ساخت لباس های آتش نشانی استفاده می شود. چرا که این ماده از مقاومت ذخیره کننده ای در برابر آتش برخوردار است. از آنجایی که این ماده به هیچ عنوان مشتعل نمی شود در محیطی مملو از زبانه های آتش نیز بدون آسیب باقی می ماند. این ویژگی، پروتز های ساخته شده از این ماده را به مراتب گران بها تر می کند. چرا که این ماده در مقابل آتش و حرارت بالا به شدت مقاوم است.

فیبر کربن رسانای حرارتی فوق العاده

رسانای حرارتی به معنای انتقال گرما در سطح اجسام است. گرما به واسطه شیب دما از قسمتی از جسم به بخش دیگر هدایت می شود. میزان رسانش گرمایی یک جسم در دما و شرایط استاندارد محاسبه می شود. در حقیقت میزان رسانش گرمایی به سرعت زمان و سادگی انتقال گرما از یک سو به سوی دیگر جسم است.

از آنجایی که فیبر های کربنی از تنوع بسیار بالایی برخوردار هستند، نمی توان بازه مشخصی را به رسانش گرمایی این ماده اختصاص داد. پنجه کربنی ها در مدل های مختلف تولید شده اند. این فیبر ها از مقاومت و رسانش متفاوتی برخوردار هستند برخی از نمونه ها از رسانایی سرما و سایر نمونه ها دارای قابلیت رسانایی گرمایی هستند.

ضریب انبساط حرارتی پایین

این ویژگی به میزان انبساط و انقباض ماده اشاره دارد. ضریب انبساط حرارتی پایین پنجه کربنی، آن را به ماده فوق العاده ای در ساخت پروتزها کرده است. چرا که حرکاتی در پروتز ها گنجانده می شود که از ظرافت بسیار بالای برخوردار است. زمانی که پروتزی برای بخش های مختلف بدن انسان تهیه می شود، نیازمند انعطاف پذیری بسیار بالایی است. به همین دلیل فیبر کربن به دلیل برخورداری از ضریب انبساط حرارتی پایین، انتخاب بسیار مناسبی جهت ساخت پروتز است.

غیر سمی و نفوذ پذیر در مقابل اشعه ایکس

غیرسمی بودن در کنار ویژگی های بیولوژیکی ثابت فیبر کربنی بر محبوبیت این ماده در جامعه پزشک افزوده است. از این گذشته فردی که از پروتز های فیبر کربنی برخوردار است می تواند به سادگی از تکنولوژی تصویربرداری با اشعه ایکس استفاده کند. این الیاف در نگهداری و تعمیر رباط ها و لوازم مورد استفاده در اتاق های تصویربرداری نیز مورد استفاده قرار می گیرند.

اگر چه فیبر کربن به هیچ عنوان سمی نیست اما در صورتی که مستقیماً با پوست در تماس باشد، در دراز مدت می تواند موجب تحریک پوست شود. به همین دلیل در ساخت پروتز ها نیز این مسئله به خوبی در نظر گرفته شده است.  به همین دلیل از ترکیب این ماده با اپوکسی و رزین هایی در ساخت پروتز استفاده می شود. به این ترتیب پوست به واسطه تماس طولانی مدت با پروتزها، به هیچ عنوان تحریک نمی شود.

فیبر کربن از جمله الیاف های گران قیمت است

اگر چه مزایا و ویژگی های فیزیکی، این فیبرها از جمله استقامت و مقاومت در برابر فرسودگی و همینطور وزن بسیار پایین این ماده، موجب محبوبیت این ماده شده است. اما هزینه استفاده از این فیبرها به شدت بالا است. وزن بسیار پایین این ماده در صنعت ورزش و هوافضا بسیار کاربردی است. وزن پایین و مقاومت بالای این ماده در ساخت پروتزها نیز تحول بزرگی را ایجاد کرده است. به همین دلیل هزینه بسیار بالای تهیه و تولید این ماده، با در نظر گرفتن تمام مزایا و ماندگاری بسیار بالای این ماده بسیار مقرون به صرفه است.

تعیین معیاری جهت میزان شیک بودن این ماده، ساده نیست. اما ظاهر متفاوت این فیبرها باعث شده است، مردم بهای گزافی را جهت تهیه پروتزی با این الیاف بپردازند. در ساخت پروتز ها به فیبر کربن کمتری در مقایسه با فیبر شیشه نیاز است. بنابراین این موضوع به عنوان یک توجیه اقتصادی خوب در نظر گرفته می شود.

فیبر کربن بسیار شکننده است

لایه های موجود در الیاف پنجه کربن، از پیوندهای کووالانسی بسیار مستحکمی ایجاد شده اند. اما همین ساختار لایه لایه این ماده را در  برابر شکستگی آسیب پذیر کرده است. در صورتی که الیاف خم شوند و ترکی در الیاف به وجود آید، ممکن است شاهد شکستن فیبر کربن باشیم. البته با استفاده از اپوکسی در ساخت پروتز ها،   حدالامکان از میزان شکنندگی این ماده کاسته شده است.  اپوکسی استفاده شده در ساخت پروتز پنجه کربنی بر میزان استحکام و انعطاف پذیری این ماده افزوده است. علاوه بر این در ساخت این پروتز ها از مواد دیگری نیز استفاده می شود. دیگر مواد به کار رفته در ساخت این پروتز ها، نقاط قوت فیبرکربن را تقویت و نقاط ضعف موجود در این ماده را به کلی برطرف می کنند.

Source: www.compositesworld.com, www.oandplibrary.org, www.materialsciencejournal.org

امروزه با توجه به پیشرفت های گسترده در زمینه ساخت پروتز، یک پروتز خوب و مناسب نه تنها می تواند بدون درد باشد بلکه قابل استفاده به سبک و شیوه زندگی شما خواهد بود. بنابراین انتخاب یک پروتز از اهمیت بالایی برخوردار است.

هنگامی که شما یکی از اعضای بدن خود را بنا به هر دلیلی از دست می دهید این بدان معنا نیست که دیگر قادر نیستید تا کارهای گذشته خود یا کارهایی که دوست دارید را انجام دهید. بلکه با داشتن یک پروتز مناسب می توانید مانند قبل کلیه فعالیت های خود را انجام دهید.

حتی افرادی هستند که پس از ازدست دادن عضوی از بدن و استفاده از پروتز به انجام فعالیت هایی پرداخته اند که تا پیش از از دست دادن عضو بدن خود آن را انجام نمی دادند، به عنوان مثال برخی افراد پس از قطع عضو و  استفاده از پروتز به انجام ورزش های حرفه ای روی می آورند.

در این مقاله نیز سعی شده است تا مهمترین مواردی که نیاز است در هنگام انتخاب پروتز به آن توجه شود را مورد بحث قرار دهیم، تا بتوانید پروتزی انتخاب کنید که مناسب با شما و فعالیت های مورد نظر شما باشد.

فرم یا عملکرد یا هر دو؟

افراد مختلف اولویت های گوناگونی دارند. بنابراین چیزی که در انتخاب یک پروتز مناسب بسیار نقش دارد اولویت شماست. به عنوان مثال برخی عاشق ورزش کردن هستند و نمی توانند بدون آن زندگی کنند.  چنین افرادی به دنبال پروتزی هستند که به اندازه یک عضو سالم و حتی بیشتر توانایی داشته باشد که بتوانند ورزش خود را انجام به صورت حرفه ای دنبال کنند.

برای برخی دیگر از افراد این مهم است که پروتز آن ها هر چه بیشتر ظاهری طبیعی داشته باشد. بعضی از افراد  هستند که تنها نیاز دارند تا بتوانند فعالیت های روزانه خود را توسط پروتز مناسب خود انجام دهند. برای چنین افرادی داشتن ظاهر طبیعی پروتز از اهمیت بیشتری  برخوردار است.

برای بعضی نیز هر دو عامل از اولویت بالایی برخوردار است. این افراد معمولا از پروتزهای گوناگونی استفاده می کنند که هر یک منطبق با نوعی از فعالیت ان ها در زندگی است. به عنوان مثال این افراد دارای یک پروتز هستند که در هنگام رفتن به سر کار یا انجام فعالیت های روزمره از آن استفاده میکنند.

همچنین پروتز دیگری به منظور انجام فعالیت های فوق برنامه خود مانند ورزش دارند. در هر کدام از این موارد نوع پروتز، شکل و عملکرد آن با هم متفاوت است.  بنابراین این بسیار مهم است که فعالیت هایی را که می خواهی انجام دهید را در هنگام انتخاب و تهیه پروتز در نظر بگیرید.

پروتز صرفا یک ابزار است که شما برای انجام فعالیت های خود و رسیدن به آنچه دوست دارید از آن استفاده می کنید. از آنجایی که هر شخصی در زندگی اهداف و آرزوهای متفاوتی دارد، بنابراین هیچ پروتز واحدی وجود ندارد که برای همه مناسب باشد.

برخی از فعالیت هایی که باید در انتخاب پروتز در نظر بگیرید

همانطور که توضیح داده شد به هنگام انتخاب پروتز باید به نوع فعالیتی که می خواهید با آن انجام دهید توجه کنید. در ادامه به توضیح برخی از این فعالیت ها می پردازیم.

آیا پروتز مورد نظر را برای پیاده روی می خواهید یا دویدن. قطعا پروتزی که برای دویدن ساخته می شود با پروتزی که برای پیاده روی است از نظر فرم و عملکرد و مواد به کار رفته متفاوت است.

حتی شما می توانید پروتز خود را بر اساس نوع ورزش خود نیز انتخاب کنید. آیا دوست دارید در برخی از ورزش های تفریحی مانند شنا، اسکی یا دوچرخه سواری شرکت کنید. در تمامی این موارد قطعا ظاهر و عملکرد پروتز شما متفاوت خواهد بود.

برای انجام چه نوع شغلی به پروتز خود نیاز دارید

یک متخصص پروتز می تواند یک بازو یا پای مصنوعی را به منظور هر یک از فعالیت های کاری یا تفریحی برای شما طراحی کند. بنابر این هیچ فرقی نمی کند که فعالیت های شما محدود به انجام کارهای خانه و روتین باشد یا انجام فعالیت های جدی ورزشی ، تنها کافی است تا با متخصص خود مشورت کنید و پروتزی را که مد نظر شما است و انتظار دارید بتواند در انجام امور به شما کمک کند را با او در میان بگذارید. متخصصان ساخت پروتز نیز، پروتزی را که مناسب کار و حرفه شما باشد برای شما طراحی کرده و می سازند.

تاثیر سطح عضو قطع شده در انتخاب پروتز

سطح عضو قطع شده شما می بایست در هنگام انتخاب پروتز مورد توجه قرار گیرد. به عنوان مثال اگر قطع عضو از ناحیه زیر زانو باشد با زمانی که ناحیه قطع شده بالای زانو باشد، نوع پروتز انتخابی بسیار متفاوت است. بنابراین سطح ناحیه ای از بدن که دچار قطع عضو  شده است در انتخاب نوع پروتز بسیار تاثیر گذار است. به همین دلیل است که گفته میشود هر فردی پروتز مخصوص به خود را دارد.

چرا که یکی از مهمترین بخش های یک پروتز سوکت آن است. یعنی بخشی که به طور کامل با ناحیه قطع شده تطبیق پیدا میکند. اگر این بخش به خوبی ساخته نشود و متناسب با شما نباشد، می تواند باعث بروز درد و حتی عفونت شود.

به همین جهت طراحان و سازندگان پروتز در ساخت این بخش از پروتز بسیار دقت می کنند. همچنین امروزه امکاناتی همچون تصویر برداری سه بعدی این امکان را برای متخصصان فراهم کرده است تا بتوانند به بهترین شکل ممکن پروتز مناسب با هر شخص را بسازند.

هزینه

خوشبختانه در بسیاری از موارد بیمه هزینه های مربوط به پروتز ها را تحت پوشش قرار می دهد.  همچنین بسیاری از مراکز ساخت پروتز نیز بیمه ها را مورد پذیرش قرار می دهند. اما این نکته مهم است که پیش از ساخت پروتز حتما با مرکز ارائه دهنده در رابطه با نوع بیمه پوششی خود صحبت کنید.

چرا که در مواردی ممکن است نیاز باشد تا شما هزینه های جانبی را با توجه به نوع پروتز، پرداخت کنید. همچنین با توجه به نوع موادی که در ساخت پروتز شما به کار میرود هزینه ان میتواند متفاوت باشد.

اعتماد به ارائه دهنده پروتز

پیدا کردن یک مرکزی که بتواند به خوبی شما را در زمینه انتخاب پروتز مناسب راهنمایی  و اعتماد شما  را جلب کند بسیار مهم است. یک ارائه دهنده خوب می تواند شما را به خوبی در زمینه انتخاب پروتز مناسب راهنمایی کند.

اینکه چه نوع پروتزی و از چه جنسی و با چه کارکردی می تواند مناسب شما باشد را همگی می بایست توسط ارائه دهنده پروتز به شما گفته شود تا در نهایت بتوانید یک تصمیم درست در این رابطه بگیرید. بنابراین در مورد انتخاب مرکز سازنده پروتز بسیار دقت کنید.

بهترین راه برای شناخت یک مرکز ارائه دهنده پروتز و آشنایی با عملکرد آنها دیدار حضوری است. شما می توانید حضورا به این مراکز مراجعه کنید و از نزدیک با کار آن ها آشنا شوید. چنین مراکزی به خوبی برای شما وقت مشاوره تعیین میکنند و به آنچه که شما از پروتز خود انتظار دارید توجه میکنند.

چنین مراکزی دارای کادری مجرب و در عین حال دلسوز هستند که سعی می کنند با راهنمایی های صحیح و درست پروتزی را برای شما آماده کنند که در نهایت بیشترین میزان رضایت را برای شما به همراه داشته باشد. بنابراین انتخاب یک ارائه دهنده متخصص و مرکز معتبر نیز نقش به سزایی در میزان رضایت شما از پروتز دارد.

Source: www.georgiaprosthetics.com

پاهای پروتز یا پروتزها به افراد درگیر به قطع عضو کمک می کند تا راحت تر کارهای روزانه را انجام دهند. آنها عملکرد و بعضا حتی ظاهر یک پا واقعی را تقلید می کنند. برخی از افراد برای پیاده روی با پای مصنوعی نیاز به واکر یا عصا دارند ، در حالی که برخی دیگر می توانند آزادانه راه بروند.

اگر قطع عضو در اندام تحتانی انجام شود ، احتمالاً پای مصنوعی گزینه ای است که باید در مورد آن فکر کنید. متخصص توانبخشی چند توصیه را که باید در ابتدا به آنها توجه کنید برای شما به اشتراک می گذارد.

هر فردی مناسب دریافت پروتز نیست!

در حالی که بسیاری از مبتلایان قطع عضو با پاهای پروتز خود به خوبی کار می کنند ، اما همه افراد نامزد مناسبی برای پروتز پا نیستند. چند موردی که ممکن است قبل از تصمیم گیری در مورد پروتز پزشک شما آنها را بررسی کند شامل:

آیا بافت نرم به اندازه کافی وجود دارد؟

چقدر درد دارید؟

وضعیت پوست روی اندام چگونه است؟

دامنه حرکت اندام باقیمانده چقدر است؟

آیا پای دیگر سالم است؟

قبل از قطع عضو فعالیت شما چقدر بود؟

اهداف تحرکی شما چیست؟ن

وع قطع عضو (بالای یا زیر زانو) نیز می تواند بر تصمیم شما تأثیر بگذارد. به طور کلی استفاده از پای پروتز زیر زانو نسبت به پروتز بالای زانو آسانتر است. کسلر توضیح می دهد: “اگر مفصل زانو دست نخورده باشد ، پای مصنوعی تلاش کمتری می کند و حرکت بیشتری را امکان پذیر می کند.”

دلیل قطع عضو عاملی است که ممکن است سلامت اندام باقیمانده را تحت تأثیر قرار دهد. سلامت جسمی و سبک زندگی شما نیز باید مورد توجه قرار گیرد. اگر خیلی فعال نبودید و به دلیل بیماری عروقی محیطی یا دیابت پای خود را از دست داده اید ، در مقابل کسی که بیشتر فعال بود اما در یک تصادف رانندگی یک اندام را از دست داد در استفاده از پروتز حساس تر می شوید.

وقتی صحبت از قطع عضو می شود ، شرایط هر فرد متفاوت است. تصمیم به استفاده از پروتز باید یک همکاری مشترک بین شما و پزشک باشد.

پاهای پروتز برای همه یکسان نیست!

پای مصنوعی خود از مواد سبک و در عین حال بادوام ساخته شده است. بسته به محل قطع عضو ، پای پروتز ممکن است مفاصل عملکردی زانو و مچ پا را در بر داشته باشد.سوکت، قالب دقیقی از اندام باقیمانده شماست که به طور محکم بر روی اندام قرار می گیرد. این کمک می کند تا پای پروتز را به بدن خود بچسبانید.

گزینه های بی شماری برای انتخاب پروتز وجود دارد که هر یک دارای جوانب مثبت و منفی است. کسلر توصیه می کند: “برای انتخاب نوع مناسب پروتز ، مهم است که با پزشک متخصص خود همکاری کنید.”

متخصص پروتز یک متخصص بهداشت و درمان است که تخصص در اندام پروتز دارد و می تواند در انتخاب اجزای مناسب به شما کمک کند. احساس راحتی داشتن با پروتزی که انتخاب می کنید مهم است.

توانبخشی

پس از انتخاب اجزای پای مصنوعی ، برای تقویت پاها ، بازوها و سیستم قلبی و عروقی نیاز به توانبخشی خواهید داشت. شما باید با پزشکان توانبخشی ، فیزیوتراپی ها و کاردرمانگران همکاری کنید تا بتوانید بر اساس اهداف تحرک خود یک برنامه توانبخشی تهیه کنید. بخش بزرگی از این طرح این است که پای سالم خود را در حالت خوبی حفظ کنید. کسلر تأکید می کند: “پای سالم شما ارزش طلا را دارد. در حالی که فناوری پروتز همیشه پیشرفت می کند ، هیچ چیز نمی تواند پای سالم را تکرار کند.”

عادت کردن به یک پای مصنوعی کار ساده ای نیست!

یادگیری کار با پای مصنوعی می تواند یک چالش باشد. حتی پس از پایان دوره توانبخشی اولیه ، ممکن است در مواردی شما به کمک تیم متخصص پروتز و توانبخشی خود نیاز داشته باشید. مشکلات شامل موارد زیر است:

تعریق بیش از حد (هایپرهیدروز) ، که می تواند بر مناسب بودن پروتز تأثیر بگذارد و منجر به مشکلات پوستی شود.

تغییر شکل اندام باقیمانده. این معمولاً در سال اول پس از قطع عضو اتفاق می افتد زیرا بافت نرم بوده و ممکن است اتصالات سوکت روی شکل بافت تغییر ایجاد کند.

ضعف در اندام باقیمانده ، که ممکن است استفاده از پروتز را برای مدت زمان طولانی دشوار کند.

درد اندام فانتوم که می تواند به اندازه ایی شدید باشد که توانایی شما در استفاده از پروتز را تحت تأثیر قرار دهد.

نکاتی در مورد درد فانتوم اندام

درد فانتوم اندام یا دردی که به نظر می رسد از اندام قطع شده حاصل می شود ، یک مشکل بسیار واقعی است که ممکن است بعد از قطع عضو با آن روبرو شوید. کسلر می گوید: “حدود 80٪ از افراد مبتلا به قطع عضو درد فانتوم اندام را تجربه می كنند كه علت مشخصی ندارد.”

آینه درمانی. در جایی که تمرینات خود را انجام می دهید در صورت وجود آینه ، ممکن است آینه به درمان انواع خاصی از درد اندام فانتوم کمک کند. كسلر توضیح می دهد: “نگاه كردن به خود در آینه ، احساس از دست دادن پا را از بین می برد و مغز را به این فکر می اندازد كه پا هنوز آنجاست و درد را متوقف می كند.”

در موارد دیگر ، درد اندام فانتوم ممکن است از بیماری دیگری باشد که بر روی اندام باقیمانده تأثیر می گذارد ، مانند سیاتیک یا نوروم. پرداختن به این علل اصلی می تواند به از بین بردن درد فانتوم کمک کند.

ممکن است پروتز پاهای شما تغییر کند!

در بعضی از مواقع ، ممکن است متوجه شوید که عملکرد مورد قبولی ندارید. در برخی مواقع نیز شاید اندام باقیمانده شما با بدنتان هماهنگ شده باشد و شما آماده باشید که از پروتز موقتی که چند ماه استفاده می کردید برای سه تا پنج سال استفاده کنید. درد، ناراحتی و عدم ثبات برخی از نشانه های بررسی مجدد پروتز شما توسط پزشک است. در این شرایط متخصص پروتز شما ممکن است تنظیم تجهیزات فعلی شما یا جایگزینی یکی از پروتز ها را توصیه کند. ممکن است تجویز یک پا جدید پروتز دریافت کنید، که به طور متوسط ​​هر سه تا پنج سال اتفاق می افتد. اگر پروتز های جدیدی دریافت می کنید، مهم است که برای درک نحوه کارکردن با آنها وقت بگذارید. فیزیوتراپی می تواند به هماهنگی و تنظیم اجزای جدید یا پای پروتز جدید شما کمک کند.

فناوری پروتز پاها همیشه در حال تحول است!

همیشه پیشرفت های جدیدی در فناوری اندام های پروتز مانند  پیشرفت اجزای ریز پردازنده و اجزای خاص وجود دارد.

در اتصالات ریزپردازنده ها از تراشه ها و سنسورهای رایانه ای استفاده می کنند تا یک حرکت طبیعی تر به دست آورند. حتی ممکن است حالتهای مختلفی برای پیاده روی روی سطوح مسطح یا بالا و پایین پله ها داشته باشند.

همچنین پاهای پروتز مخصوصی برای فعالیت های مختلف از جمله دویدن ، دوش گرفتن یا شنا وجود دارد که می توانید در صورت نیاز آنها را سفارش دهید. در بعضی موارد ، پروتز شما می تواند برای پیشبرد اهداف مختلف ، توسط متخصص شما اصلاح شود.

جراحی Osseointegration گزینه دیگری است. این روش شامل قرار دادن ایمپلنت فلزی به طور مستقیم به استخوان است ، بنابراین نیازی به سوکت نیست. سپس پروتز پای مستقیماً به آن وصل می شود. اگرچه این روش برای همه مناسب نیست و هنوز در حال بررسی است ، اما می تواند ادراک حسی را بهبود بخشد.

یادآوری این نکته حائز اهمیت است که شما در جستجوی گزینه های مختلف پروتز تنها نیستید. تیم مراقبت شما به شما کمک خواهد کرد و در مورد پای پروتز ایده آل که متناسب با سبک زندگی شما باشد برایتان تصمیم می گیرد.

 Source: www.hopkinsmedicine.org

پای مصنوعی یا پروتز پا کیفیت زندگی افرادی که در ناحیه پا دچار نقص عضو شده اند را به کلی متحول ساخته است. این افراد که در گذشته پس از اینکه پای خود را از دست می دادند، محکوم به زندگی در انزوا بودند و قادر نبودند فعالیت های شخصی  خود را به انجام برسانند. اما امروز با روی کار آمدن پروتز های پا، امیدی تازه در زندگی این افراد دمیده شده است.

پاهای مصنوعی، عملکرد پا های طبیعی انسان را به خوبی تقلید کرده و از این رو یکی از بهترین جایگزین های ممکن برای پای از دست رفته فرد به شمار می روند. اگرچه برخی از افراد با وجود استفاده از پروتز پا همچنان برای راه رفتن از عصا نیز کمک می گیرند، اما برخی دیگر بدون استفاده از عصا، واکر یا وسیله کمکی دیگری به راحتی با استفاده از این پروتز ها گام بر می دارند.

در صورتی که در ناحیه پایین کمر دچار نقص عضو شده اید یا پزشکان به شما اطلاع داده است که به زودی باید به این پروتز ها به عنوانی گزینه ای جایگزین برای پاهای خود بیندیشید؛ بهتر است به مطالعه این مقاله ادامه دهید.

در اینجا ما نکاتی که در هنگام استفاده از پروتز باید در نظر داشته باشید را برای شما شرح خواهیم داد:

پروتز پا برای همه افراد مناسب نخواهد بود

اگرچه بسیاری از افرادی که از پاهای مصنوعی استفاده می کنند، مشکلی در راه رفتن با این پاها ندارند. برخی از افرادی نیز نمی توانند به خوبی دیگران از این اندام های مصنوعی استفاده کنند. به همین دلیل می توان گفت، تمام افراد گزینه های خوبی برای استفاده از پروتز به شمار نمی آیند. ما در ادامه سوالاتی که پیش از دریافت پروتز باید با پزشک خود در میان بگذارید را برای شما شرح خواهیم داد.

•     آیا میزان بافت نرم باقی مانده در محل قطع شدگی پا ها به اندازه ای است که بتواند استخوان را از ضربات احتمالی رد امان نگه دارد؟
•     چه میزان درد خواهید کشید؟
•     پوست پاها در چه شرایطی قرار دارد؟
•     پروتز مورد نظر تا چه اندازه دامنه حرکت بیمار را متحول خواهد کرد؟
•     آیا پای دیگر در وضعیت خوبی قرار دارد؟
•     میزان تحرک شما قبل از استفاده از پروتز در مقایسه با بعد از استفاده از این اندام مصنوعی چگونه خواهد بود؟

پروتز پا تنها در یک سایز تولید نمی شود

در صورتی که، پزشک پای مصنوعی برای شما تجویز کرده است، شاید به کلی سردرگم شده باشید. شما می توانید برای درک بهتر بخش های مختلف پروتز و نحوه عملکرد این بخش ها در کنار یکدیگر می توانید احساس بهتری نسبت به استفاده از اندام مصنوعی داشته باشید:

•     پروتز پا از آلیاژهای بسیار سبکی ساخته شده است. با توجه به نوع قطع عضو و نیاز بیمار ممکن است فاقد یا دارای زانوی متحرک نیز باشد.
•     مکنده، قطعه ای در پروتز است که اتصال پای مصنوعی به عضو بیمار را ممکن می کند.
•     سیستم تعلیق، به مکانیزم اتصال اندام مصنوعی به پای بیمار مربوط می شود. اتصال ممکن است به واسطه مکنده ایجاد شده باشد یا از طریق پین های مخصوص اتصال پروتز به پا.

هر کدام از اجزای پروتز انواع متفاوتی دارند. بر اساس نوع نقص عضو و بافت عضو بیمار از نوع مناسب بهره برده می شود.

عادت کردن به پروتز پا کار چندان ساده ای نخواهد بود

کسانی که از پروتز پا استفاده می کنند، در آغاز باید شیوه راه رفتن با این عضو جدید و مصنوعی را بیاموزند. از این رو پس از اتصال اندام مصنوعی بیمار در دوره های توانبخشی شرکت خواهد کرد تا بتواند استفاده از پروتز را بیاموزد. پس از اتمام دوره توانبخشی بیمار ممکن است همچنان هنگام استفاده از پروتز با مشکلاتی روبرو باشد. تیم توانبخشی در کنار شما خواهند بود و راهنمایی های لازم را در اختیار شما قرار می دهند. برخی از مشکلات شایع بدین شرح است:

•     تعریق بیش از اندازه، این امر می تواند در اتصال پروتز به عضو فرد مشکلاتی را ایجاد کند.
•     تغییر در قسمت های باقیمانده پا، افرادی که از اندام مصنوعی پا استفاده می کنند در طول یک سال نخست شاهد این تغییرات خواهند بود. بخش باقیمانده پا بر اثر استفاده از پروتز تغییر کرده و ممکن است نیاز باشد تغییراتی در مکنده به وجود آید.
•     احساس ضعف در بخش باقی مانده پا، این عارضه ممکن است استفاده از پروتز را در دراز مدت با مشکل روبرو کند.
•     درد در اندام خیالی، اندام خیالی همان اندام قطع شده بیمار است. در مواردی بیمار در قسمت هایی از پا که دیگر وجود ندارند احساس درد های شدید دارد که استفاده از اندام مصنوعی را مشکل می کند.

درد در اندام خیالی

درد در اندام خیالی یا دردی که گویا زا بخش های قطع شده پا آغاز می شود و در تمام پا پیش می رود، یکی از بزرگترین مشکلاتی است که فرد پس از استفاده را پروتز با آن روبرو می شود. در واقع بیش از 80 درصد افرادی که از عضو قطع شده استفاده می کنند، درد در اندام خیالی را تجربه می کنند. اگرچه درد در پا قبل از استفاده از عضو مصنوعی می تواند استفاده از این پروتز برا با مشکل روبرو کند.

آینه درمانی، نوعی روش درمانی است که شامل انجام تمریناتی در مقابل آینه می شود. این تمرینات می تواند در بهبود درد در اندام خیالی موثر باشد. شما با انجام تمرینات در مقابل آینه می توانید به حضور اندام مصنوعی پی می ببرید. به این ترتیب مغز به وجود پای مصنوعی پی برده و به این نتیجه می رسد که اندام خیالی واقعاً در محل قرار دارد. به این ترتیب درد در این اندام متوقف می شود.

در مواردی درد در اندام خیالی بر اثر عوامل دیگری به وجود آمده است. پزشک با معاینه و بررسی ریشه های عصبی در قسمت قطع شده علت درد ها را متوجه خواهد شد.

اندام مصنوعی شما نیاز به تغییرات زیادی خواهد داشت

در مواردی ممکن است متوجه شوید آنچنان که باید با پاهای مصنوعی خود احساس راحتی نمی کنید. در چنین مواردی ممکن است پای شما آماده دریافت پروتز دائم باشد. شما پس از تجویز اندام مصنوعی برای مدت چند ماه از پروتز موقتی بهره می برید. پس از این مدت اندام مصنوعی اصلی برای استفاده طولانی مدت در محل مورد نظر نصب می شود. این پروتز می تواند تا چند سال مورد استفاده قرار گیرد.

ممکن است شما بیش از اندازه از پای مصنوعی خود استفاده کرده باشید. در مواردی نیز نحوه استفاده شما از اندام مصنوعی با طراحی پروتز همخوانی ندارد. در چنین مواردی در صورتی که احساس درد و ناراحتی کردید باید موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

پزشک ممکن است تنظیمات اندام مصنوعی شما را بررسی کند یا تغییراتی در اجزای اندام مصنوعی شما به وجود آورد. در مواردی ممکن است، پروتز دیگری برای شما تجویز شود. البته به طور کلی بیمار پس از 3 یا 4 سال استفاده از اندام مصنوعی نیاز به تعویض پروتز و اعمال تغییراتی در اندام مصنوعی خواهد داشت. اگر تغییراتی در پروتز شما به وجود آید یا تغییراتی در اجزای اندام مصنوعی شما ایجاد شود، نیاز است که زمانی را برای آشنایی با این تغییرات صرف کنید. توانبخشی از جمله اقداماتی است که در چنین حالتی باید در نظر بگیرید. در جلسات توانبخشی شما زیر نظر پزشک توانبخش از اندام مصنوعی خود استفاده خواهید کرد و با قابلیت ها و نحوه عملکرد اندام آشنا خواهید شد.

Source: www.hopkinsmedicine.org

پروتز به مجموعه ای از دستگاه ها و اندام هایی اطلاق می شود که در پاسخ به نیاز افراد متفاوت مورد استفاده قرار می گیرند. افرادی که به هر دلیل دچار معلولیت و نقص عضو شده و یا نیاز به اصلاح یکی از اندام های بدن خود دارند می توانند از پروتز ها استفاده کنند . در گذشته افراد زیادی بر اثر از دست دادن یکی از اندام های خود دچار مشکلات بسیاری می شوند. اما امروزه با روی کار آمدن پروتز های متفاوت نیاز های این افراد به خوبی تحت پوشش گرفت شده و کیفیت زندگی این افراد به شدت ارتقا پیدا کرده است. افرادی که به دلیل متفاوت دچار نقص عضو شده اند، دیگر قادر نخواهند بود که مانند گذشته به فعالیت های اجتماعی خود ادامه دهند از این رو اندام ها مصنوعی در پاسخ به نیاز این افراد مورد استفاده قرار گرفته اند. پروتز های اندام های مصنوعی هستند که جایگزین اندام های آسیب دیده یا قطع شده بدن می شود. این پروتز ها ممکن است به عنوان یک اندام مصنوعی پوشیدنی مورد استفاده قرار گیرند یا طی یک عمل جراحی در بدن بیمار جایگذاری شوند. این پروتز ها از مواد اولیه بسیار متفاوتی تهیه شده اند. پروتز ها ممکن است برای اصلاح یک نقص عضو و یا برای مقاصد زیبایی مورد استفاده قرار  می گیرند. در مواردی نیز اندام مصنوعی با هر دو  مورد استفاد قرار می گیرد. در ادامه شما را با پروتز و انواع آن آشنا خواهیم کرد.

پروتز چیست ؟

پروتز ها اندام های مصنوعی هستند که به عنوان جایگزینی برای اندام های طبیعی مورد استفاده قرار می گیرند. بسیاری از افراد اندام های خود را بر اثر سانحه، بیماری و یا آسیب ها جنگی از دست داده اند. برخی از انواع اندام های مصنوعی تنها با هدف بازگرداندن زیبایی ظاهری فرد مورد استفاده قرار می گیرد.  اندام های زیبایی هیچ گونه حرکتی نداشته و تنها برای بهبود ظاهر فرد مورد استفاده قرار می گیرند. این در حالی است که سایر اندام های مصنوعی تنها به منظور رفع یک نقص عضو مورد استفاده قرار گرفته و هیچ گونه تاثیری بر زیبایی فرد نخواهند گذاشت.

نحوه عملکرد پروتز ها

اندام های مصنوعی از اجزای متفاوتی تشکیل شده اند. این اندام ها از یک بخش که جایگزین عضو بدن است تشکیل شده است و در کنار این قسمت مکنده هایی برای برقراری ارتباط میان بدن بیمار و اندام مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرند از این گذشته مکانیزم اتصال اندام مصنوعی و سیستم کنترل اندام مورد نظر نیز از جمله قطعات به کار رفته در یک اندام مصنوعی هستند. در ادامه به نحوه عملکرد این اعضا می پردازیم.:

•     اندام مصنوعی، این عضو بر اساس اندازه اندام مورد نظر طراحی می شوند. برای مثال پروتز پا باید توانایی تحمل وزن بیمار را داشته باشد، در غیر اینصورت عملا هیچ گونه کاربردی نخواهد داشت. در این موارد از فیبر های کربن استفاده می شود. کربن به دلیل مقاومت بسیار بالای خود می تواند وزن فرد را تحمل کند.  در حالت عادی ما متوجه وزن پاهای خود نیستیم اما تصور کنید که پاها چیزی در حدود 30 تا 40 درصد وزن بدن را به خود اختصاص می دهند این در حالی است که بازوها چیزی در حدود 10 درصد وزن بدن را به خود اختصاص می دهند .در نتیجه طراحی و انتخاب آلیاژهای به کار رفته برای این اندام ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
•     مکنده ها، در واقع امنیت و سهولت استفاده از مکنده ها  بسیار اهمیت دارد. بدون وجود مکنده های کارآمد دیگر نمی تواند اندام های مصنوعی را به درستی در جای خود ثابت نگه دارد. مکنده با در نظر گرفتن ابعاد مورد نیاز برای افراد متفاوت مورد استفاده قرار می گیرند.
•     یک پروتز کارآمد از یک سیستم تعلیق و مکانیزم عملکرد بسیار کارآمد برخوردار است. در مواردی مکانیزم عملکرد اندام مصنوعی مکنده ها را نیز پوشش می دهد.
•     سیستم کنترل نیز از اجزای بسیار مهم در اندام های مصنوعی به شمار می رود. سیستم کنترل با توجه به نوع پروتز می تواند بسیار متفاوت باشد. برخی از سیستم های کنترل مکانیکی بوده و عضو مربوطه با حرکت عضو متناظر خود در بدن به حرکت درمی اید اما در مواردی نیز سیستم کنترل با استفاده از الکترود هایی که پیغام حرکت را از مغز به اندام مصنوعی مورد نظر ارسال می کنند به حرکت در می آورند.

در ادامه شما را با انواع پروتز آشنا خواهیم کرد.

پروتز مفصلی

مفاصلی که در محل های اتصال دو استخوان قرار گرفته اند از اصطکاک استخوان ها روی یکدیگر جلوگیری می کنند. با گذشت زمان این مفاصل دچار فرسودگی شده و دیگر کارایی گذشته را نخواهد داشت. در چنین مواردی فرد درد بسیار زیادی را تحمل گلدره و تا حد زیادی از انجام فعالیت های روزانه خود محروم می شود. اینجاست که مفصل میان استخوانی که در قالب اندام های مصنوعی تولید شده اند به یاری بیمار می آیند. برخی از متداول ترین پروتز های مفصل پروتز مفصل لگن، زانو و شانه است. در این اندام ها حرکت طبیعی مفصل زانو، شانه و لگن شبیه سازی شده و به این صورت بیمار با درد های مزمن خود خداحافظی خواهد کرد.

پروتز بازو

پروتزها به عنوان جایگزینی برای یک عضو مورد استفاده قرار می گیرند. از انواع پروتز ها می توان به پروتزهای زیر آرنج و پروتزهای زیر شانه اشاره کرد. اندام های مصنوعی دسته اول به زیر آرنج متصل شده در حالی که اندام های مصنوعی دسته دوم به شانه فرد وصل می شوند. این اندام ها که برای حرکت از انرژی بدن بهره می برند به وسیله کابل یا بندی به شانه دیگری متصل می شود. نوع دیگری از پروتز ها با اتصال الکترود هایی به اندام ها ی زنده پیام هایی مبنی بر حرکت عضو مود نظر را به مغز بیمار ارسال کرده و موجب حرکت عضو بیمار می شود. برخی از پروتز ها نیز تنها برای بهبود ظاهر فرد مورد استفاده قرار گرفته و تغییری در دامنه حرکت فرد به وجود نمی آوردند.

پروتز پا

اندام های مصنوعی پا نیز به دو دسته تقسیم می شوند، دسته نخست اندام های مصنوعی زیر زانو و اندام های مصنوعی بالای زانو هستند. پروتز زیر زانو به عنوان جایگزین بخش های زیرین زانو مورد استفاده قرار می گیرد.  اما اندام های مصنوعی بالای زانو برای افرادی مورد استفاده قرار می گیرند که زانوی خود را از دست داده و نیازمند اندام های جایگزینی برای این منطقه هستند. اندام های مصنوعی دسته دوم قسمت زانو را در خود جایگزین کرده و به ران بیمار متصل می شوند. این اندام ها ممکن است در قسمت مچ ثابت یا متحرک باشند. پروتز های پیشرفته تر دامنه حرکت فرد را بشدت ارتقا می دهند. این اندام ها امکان دویدن و پریدن را نیز برای بیمار به وجود می آورند.

پروتز های زیبایی

پروتز های زیبایی برای افزایش دامنه حرکت بیمار مورد استفاده قرار نمی گیرند، این پروتز ها تنها ظاهر فرد را بهبود بخشیده و اعتماد به نفس او را افزایش می دهند. در مواقعی فرد پس از دست دادن عضو خود دیگر اعتماد به نفس گذشته را نخواهد داشت. در مواردی مانند برداشتن سینه بر اثر سرطان سینه این پروتز ها به یاری افراد می آیند. در مواردی نیاز فرد به دلیل از دست دادن انگشتان دست خود از پروتز های زیبایی انگشت بهره می برد، این اندام ها هیچ گونه حرکتی نداشته و تنها به منظور بهبود ظاهر بیمار مورد استفاده قرار می گیرند. دست های سیلیکونی، چشم های مصنوعی، انگشت مصنوعی و پای مصنوعی از جمله اندام های مصنوعی زیبایی به شمار می روند. این پروتز ها برای بهبود ظاهر افراد نیز به کار برده می شود

Source : www.explainthatstuff.com , www.livehealthy.chron.com

پروتز چیست؟

پروتز ، اندام مصنوعی است که برای تعویض قسمت از دست رفته بدن استفاده می شود. مواردی وجود دارد که فرد ممکن است اندام خود را به صورت اتفاقی یا به دلیل مشکل مادرزادی از دست داده باشد. اندامهای پروتزی با قرار دادن یک پیوست مکانیکی (یا الکترومکانیکی) در محل اندام از دست رفته می توانند به افراد کمک کنند تا بتوانند تحرک خود را به دست آورند. پروتز می تواند جایگزین هر قسمت از بدن شود. پروتز تحت حوزه بیومکاترونیک قرار می گیرد.

طبقه بندی علم پروتز

از نظر تئوری ، پروتز برای جایگزینی تقریبا تمام قسمت های بدن ساخته شده است. پروتزهای زیبایی معمولاً تحرکی را اضافه نمی کنند و فقط برای بازگرداندن ظاهر اصلی استفاده می شوند. با توسعه فن آوری ، پروتزهای زیبایی به گونه ای طراحی شده اند که به طرز باورنکردنی کاملا طبیعی ، کامل با رگه ها ، اثر انگشت و حتی برآمدگی ها به نظر می رسند.

پروتز اندامی شامل پروتز برای اندامهای فوقانی (شانه ها ، ساعد ، بازوها ، انگشتان و غیره) و اندام تحتانی (باسن ، ران ها ، زانوها) است و به صورت متناسب با نیاز کاربر ساخته شده است.

چهار نوع اندام پروتز وجود دارد

پروتز ترانستیبال – پیوست زیر زانو طبیعی

در این نوع ، اتصال یک اندام پروتز در زیر زانو (BK) انجام می شود. ناحیه قطع عضو به گونه ای است که می توان پای جدیدی را به سر زانو وصل کرد و عملکردی ایجاد کرد. از آنجایی که زانو حفظ می شود ، احتمالاً یک آمپوت با کاربرد بهتری با اندام جدید تنظیم می شود.

پروتز ترانسفورمورال – اتصال بالای زانو

این نوع شامل اتصال اندام مصنوعی بالای زانو (AK) است. آمپوتهای ترانسفورمورال ممکن است در تنظیم با اندام جدید به زمان بیشتری نیاز داشته باشند ، زیرا 80٪ از نیاز درمان به پیاده روی با پاها است. به دلیل از بین رفتن زانو این کار سخت تر است. اگرچه برای کنترل بیشتر کاربر ، طرح های بهبود یافته فناوری های نوین مانند فیبر کربن (باعث سبک تر شدن آن) ، هیدرولیک (حرکت را آسان می کند) ، ریزپردازنده های رایانه ای (آن را هوشمند می کند) بوجود آمده است .

پروتز ترانسرادیال – ساعد (زیر آرنج)

این نوع پروتز جایگزین بازوی از دست رفته در زیر آرنج (BE) می شود. به طور سنتی اینها قبلاً توسط کابل در اطراف شانه متصل می شدند ، اما اخیرا بازوهای میوالکتریک بوجود آمده است. این بازوها الکترودهای مخصوصی دارند که سیگنالهای برقی کوچک تولید شده در تاندونهای سالم در قسمت باقیمانده را برای پردازش نوع حرکت تشخیص می دهند.

پروتز  transhumeral – اتصال به آرنج ، بازوی فوقانی

این نوع پروتز جایگزین اندام از دست رفته بالای آرنج (AE) می شود. در این حالت کار کاملاً شبیه پروتز ترانسفورمورال است.

پروتز چگونه کار می کند؟

با وجود فن آوری های به سرعت در حال ظهور مانند چاپ سه بعدی ، پردازنده های قوی ، حسگرهای بهتر و مواد سبک وزن ، دنیای پروتز در مورد نحوه طراحی ، ایجاد و عملکرد اندام های پروتز پیشرفت زیادی داشته است. اصول اساسی هنوز به موارد های زیر بستگی دارد.موضوع پروتز به طور کلی از چهار بخش اصلی تشکیل شده است که وظیفه عملکرد خاص آنها را بر عهده دارد. اندام ، سوکت ، مکانیسم اتصال و سیستم کنترل.

بدن اندام مصنوعی

یک جفت پای طبیعی انسان تقریباً 30-40٪ از وزن بدن وزن دارد ، در حالی که دستها تقریباً 10٪ از وزن آن است. از این رو ، با در نظر گرفتن وزن پاهای طبیعی ، پروتز باید دارای وزن سبک باشد زیرا نباید کاربر را خسته کند.

به همین دلیل ، ساخت پروتز ، نوع مصالحی که باید از آن استفاده شود ، نباید کاربر را برای تنظیم و پیشبرد امور روزمره بسیار دشوار کند. بنابراین از موادی مانند الیاف کربن پوشانده شده با فوم یا روکش پلاستیکی ساخته شده است تا یک رابط محافظ و کف پوش نرم بین قسمت طبیعی و قسمت مصنوعی ایجاد شود.

سوکت اندام مصنوعی

این موضوع نقش مهمی ایفا می کند. زیرا، نصب دقیق، برای عملکرد صحیح پروتز ضروری است. به عنوان مثال دستکشی را در نظر بگیریدکه در بازی بیس بال استفاده می کنید. اگر به طور صحیح متناسب باشد ، قادر به بازی کردن کارآمد تری خواهید بود. به طور خلاصه ، اتصالات چسباننده صحیح در اداره حرکات داوطلبانه در اندام باقیمانده کمک می کند.

قسمت اتصال پروتز ، سوکت نام دارد. گچ ریخته شده در اطراف اندام باقیمانده قالب گیری شده تا اندازه گیری دقیقی حاصل شود. از اسکن لیزری نیز می توان برای به دست آوردن یک نمودار دقیق سه بعدی مجازی استفاده کرد. ابتدا یک بوش سیلیکون به اندام باقیمانده متصل می شود و به سوکت ثابت می شود. سوکت ها از فیبر کربن یا اپوکسی سخت ساخته شده اند.

مکانیسم پیوست اندام مصنوعی

اغلب سوکت خود بخشی از پیوست است. اندامی که روی آن پروتز انجام می شود می تواند یک دست یا پا باشد. اندام پروتز نیز معمولاً از فیبر کربن یا رزین های چاپی سه بعدی (برای جایگزین های ارزان تر) ساخته می شود.روشی که برای تأمین تناسب راحت تر از روش سوکت مورد تحقیق قرار گرفته است ، روش اتصال مستقیم استخوان است.

سیستم کنترل اندام مصنوعی

مغز ما حرکت اندامهای طبیعی ما را تحریک می کند. اعصاب به طور کلی از سیستم عصبی به قسمت هایی از بدن منتهی می شوند و سیگنال های برقی دریافت می کنند که توسط مغز رمزگشایی می شوند و در نتیجه نوع عملکردی که فرد می خواهد انجام دهد مشخص می شود.

به طور مشابه ، کابل هایی که درون اندام پروتز قرار دارند ، پالس های برقی دریافت می کنند که به حرکت پروتز کمک می کند. یک موتور الکتریکی پروتز را هدایت می کند.

پیشرفته ترین آن پروتز میو الکتریکی است که از الکترودها برای حس کردن تکانه های عضلانی منتقل شده بر روی یک سیستم کنترل الکترونیکی استفاده می کند که سیگنال ها را تقویت می کند و به مکانیسم پروتز می گوید اجازه می دهد نوع حرکتی را که کاربر در تلاش است انجام دهد. این روند به شکلی مشابه با اندام طبیعی اجرا می شود و از این رو محبوب ترین آن است.

برخی از محصولات پروتز

اندام Bebionic پروتز هوشمندی است که از روی اندام انسان ساخته شده است تا نمایانگر آناتومیکی دقیق باشد. هر انگشت (یا رقمی) از اندام Bebionic توسط یک موتور جداگانه کنترل می شود و چندین دستگیره دارد. این اندام در انگلستان طراحی و ساخته شده است.

این کار با سنجش انقباضات عضلات اندام باقیمانده کار می کند. سپس از این داده های الکترونیکی برای فرماندهی محرک های فردی (موتورها) در دست استفاده می شود تا حرکت مورد نظر را فراهم کند. هنگامی که یک کاربر برای استفاده از آن آموزش دید ، عملیات غریزی و طبیعی می شود. Bebionic از یک نرم افزار برنامه نویسی به نام Bebalance (طراحی شده توسط RSL Steeper) استفاده می کند که به صورت بی سیم تنظیمات کنترلی منحصر به فرد مورد نظر توسط هر کاربر را انجام می دهد. علاوه بر این ، متخصص پروتز می تواند سیگنال های کنترل زمان بیمار را مورد مطالعه قرار داده و تنظیمات اندام را به صورت متناسب بهینه کند.

زانو

 توسط محققان هوش مصنوعی MIT ، پروتز هوشمند نوع دیگری از پروتز است. این پروتز جایگزین زانو است که احتمالاً بهترین نوع عملکرد طبیعی زانو را فراهم می کند. این نوع پروتز به طور مداوم با محیط پیاده سازی و محیط خارجی کاربر سازگار می شود. علاوه بر این ، یک ویژگی تنظیم خودکار وجود دارد که تنظیمات را با توجه به زمین تغییر می دهد. مکانیسم چرخش آسان و مکانیسم پایداری باعث می شود تا در هر شرایطی برای کاربر پاسخگو باشد. آنها برای اطمینان از ثبات و ایمنی از سنسورهای سینماتیک در این زانو استفاده کرده اند. این سنسورها برای اولین بار هنگام اتصال به پای باقیمانده باید توسط یک کارشناس برنامه ریزی شوند. اندام حتی ضد آب است بنابراین کاربر نگران قرار گرفتن در معرض آب نیست.

دست IRIS

دست IRIS یک پروتز روباتیک نیمه خودمختار است که از یک سیستم دید پیشرفته برای یافتن مناسب ترین چنگک برای گرفتن یک شی استفاده می کند. این دستگاه با استفاده از چاپ سه بعدی با کلیه محرکها و حسگرهای تولید می شود. سیستم بینایی مورد استفاده در این دستگاه شبیه به چگونگی گرفتن تصاویر توسط شبکیه ما است و با بررسی روش ها برای مقابله با یک کار پردازش می شود.

آمادگی برای استفاده از پروتز

اندام ممکن است به علت اختلال رگهای خونی (به عنوان مثال تصلب شراین، آسیب ناشی از دیابت)، سرطان، آسیب (به عنوان مثال در حادثه موتورسواری، در حین مبارزه) یا نقص مادرزانی قطع شده یا از دست رفته باشد. به علت افزایش نرخ چاقی که تصلب شراین و دیابت را افزایش می دهد، میزان نیاز به آمپوتاسیون در حال افزایش است.

ممکن است عضو بطور کامل یا بخشی از آن قطع شود. قطع عضو اندام تحتانی ممکن است شامل پا، انگشت پا، بخشی از پا تا زیر زانو و یا بالای زانوی و یا یک پا کامل (در مفصل ران) باشد. قطع عضو حتی ممکن است از قسمت بالاتر از ران هم انجام شود. آمپوتاسیون اندام فوقانی ممکن است شامل انگشت، دست، بخشی از ساعد و یا بالای آرنج و بخشی از بازو و یا دست کامل (در شانه) باشد.

اگر فرد قسمتی از بدن را از دست بدهد، معمولا توصیه می شود که با استفاده از پروتز آن قسمت را جایگزین کند. پروتز باید در حالت حداقل بتواند به کاربر اجازه دهد تا فعالیت های روزانه (به عنوان مثال پیاده روی، خوردن، لباس پوشیدن) را به طور مستقل و راحت انجام دهد. هر چند پروتز حتی ممکن است کاربر را قادر به عملکردی مشابه قبل از قطع عضو نماید. با توجه به پیشرفت های اخیر در تکنولوژی و طراحی سوکت پروتز، پروتز های کاربردی و راحت تر در دسترس هستند. افراد با انگیزه می توانند با استفاده از پروتز کارهای فوق العاده ای انجام دهند (به عنوان مثال چتر بازی، کوهنوردی، دو ماراتن). این افراد می توانند با کمک پروتزها بدون محدودیت زندگی کنند. خواه پروتز فقط برای فعالیت هایی در خانه و یا جهت فعالیت های پرخطر استفاده شود، می تواند مزایای روانشناختی عمیقی را فراهم آورد.

اینکه پروتز تا چه میزان عملکرد فرد را بهبود می بخشد به آناتومی بیمار و چندین عامل دیگر وابسته است، از جمله:

• اندازه، پایداری و راحتی پروتز
• نوع سوکت و اجزای انتخاب شده
• اهداف کاربر، سلامت کلی، سن و فرایند ذهنی

آماده سازی پس از جراحی برای استفاده پروتز

پس از جراحی قطع عضو قسمت باقی مانده اندام باید قبل از اینکه بتوان پروتز را پوشید، بهبود می یابد. همچنین قبل از اینکه پروتز برای استفاده طولانی مدت استفاده شود، باید تورم اندام کاهش یابد. برای کمک به کاهش تورم، به بیماران آموزش داده می شود که یک جوراب الاستیک یا یک باند الاستیک بر روی اندام باقی مانده بپوشند. استفاده از جوراب همچنین سبب شکل دادن به اندام باقی مانده و جلوگیری از بی نظمی هایی می شود که می تواند پوشیدن پروتز را دشوار نماید. پوشیدن جوراب و باند گردش خون را افزایش می دهد و احتمال درد فانتوم (دردی که در قسمت قطع شده اندام احساس می شود) را کاهش می دهد. برای مدتی بعد از جراحی، زمانی که فرد از پروتز استفاده نمی کند، یک سفت کننده یا باند یا هر دوی آنها پوشیده می شود. استفاده از سفت کننده ها می تواند به کنترل تورم پس از عمل جراحی و کاهش احساس فانتوم کمک کند. اینکه تا چه زمان باید از این جوراب ها و باند ها استفاده نمود، برای هر بیمار متفاوت است.

پروتز اندام موقت

تا زمانی که تورم برطرف شود، ممکن است از پروتز موقت (آماده سازی) استفاده شود. از آنجا که این پروتز سبک بوده و استفاده از آن راحت است، برخی از متخصصان معتقدند که استفاده از پروتز موقت می تواند یادگیری استفاده از پروتز را سرعت بخشد. بعدها این پروتز با یک پروتز دائمی جایگزین می شود که دارای اجزایی با کیفیت بالا است. با این حال در این روش بیماران باید یاد بگیرند که چگونه از دو نوع پروتز مختلف استفاده کنند. یک رویکرد جایگزین، استفاده از یک پروتز با اجزای دائمی (مانند زانو، پا، دست)، اما با سوکت و فریم موقت است. از آنجا که برخی از قسمت ها یکسان باقی می مانند، این روش می تواند باعث شود بیماران سریع تر با قطعات جدید هماهنگ شوند. در هر صورت، اولین سوکت و فریم تقریبا همیشه باید در 4 تا 6 ماه بعد از قطع عضو جایگزین شود، زیرا شکل و اندازه اندام باقی مانده تغییر می کند.

یادگیری نحوه استفاده از پروتز اندام

هنگامی که پروتز به بیمار تحویل داده می شود، اصول اولیه استفاده از آن به بیماران آموزش داده می شوند:

• نحوه پوشیدن پروتز
• نحوه بیرون آوردن پروتز
• نحوه راه رفتن با پروتز

چگونگی مراقبت از پوست اندام باقی مانده و پروتز

آموزش معمولا توسط متخصص پروتز ادامه می یابد. درمانگر طب فیزیکی یک برنامه آموزش راه رفتن به همراه تمریناتی برای بهبود قدرت، انعطاف پذیری و آمادگی قلبی عروقی را برای بیمار فراهم می کند. یک درمانگر حرفه ای مهارت هایی را که برای انجام فعالیت های روزانه نیاز است، آموزش می دهد. بیماران دارای قطع عضو اندام تحتانی همچنین مهارت های پیشرفته راه رفتن را هم یاد می گیرند (به عنوان مثال، استفاده از پله ها، راه رفتن به بالا و پایین تپه، راه رفتن روی سطوح ناهموار). توانبخشی برای قطع عضوهای اندام فوقانی توسط متخصص ادامه می یابد. توانبخشی شامل تمرینات خاصی است که برای تقویت عضلات و حفظ انعطاف پذیری در اندام باقی مانده نیاز است. در توانبخشی همچنین نحوه استفاده از پروتز جهت فعالیت های روزانه به بیماران آموزش داده می شود.

زمانی که بیماران دچار مشکلاتی برای پذیرش از دست دادن اندام و استفاده از پروتز می شوند، مشاوره و یا روان درمانی می تواند کمک کننده باشد.

source: msdmanuals.com

مرکز ارتوپدی فنی تهران ، سفارش و ساخت پروتز