پروتز پا از عملکرد طبیعی پا تقلید می کند و کاربر با استفاده از این عضو مصنوعی به راحتی و آرامی حرکت می کند. ورود پروتز پا و مچ پا به دنیای محصولات پروتزی تغییرات شگفت انگیزی در زندگی افراد دچار معلولیت یا قطع عضو ایجاد کرد. 

پای مصنوعی ایده آل باید سبک باشد؛ اما افزودن ویژگی های مطلوب تر به پا سبب افزایش وزن، پیچیدگی و هزینه آن می شود. دوام و استحکام پروتز نیز از دیگر ویژگی های ضروری آن است. فرد باید با اطمینان خاطر از اینکه این عضو مصنوعی همانند پای طبیعی قابلیت تحمل وزن بالا را دارد قدم بردارد. 

امروزه پروتزها در انواع مختلف تولید می شوند. در ساخت پروتز ویژگی های شخصی هر فرد از قبیل سطح آمپوتاسیون، وزن، اندازه پا، سطح فعالیت و اشتغال و نیز نیازهای تفریحی افراد در نظر گرفته می شود. در ادامه مقاله به بررسی انواع پای مصنوعی می پردازیم.

پروتز پا و مچ پا ؛مچ پای ثابت با پاشنه نرم (SACH) – زبانه غیرفعال

مچ پای ثابت با پاشنه نرم یا ساچ در واقع ساده ترین نوع پروتز پا محسوب می شود. در این محصول قسمت متحرک و لولا وجود ندارد و زبانه در داخل پا منعطف نمی شود. خم شدن و انعطاف پذیری مناطق لاستیکی و تغییر شکل آنها زمینه را برای عملکردهای ضروری پا فراهم می کند. 

مزایای پروتز پا و مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه غیرفعال

مزایای این محصول به شرح زیر است:

• وزن این محصول در مقایسه با دیگر انواع پاها در همان اندازه کمتر است؛
• استحکام و دوام بالایی دارد؛
• به اندازه منطقی ضد آب است؛
• از نظر قیمت ارزان است؛
• با توجه به ویژگی های ذکر شده برای افراد با سطح فعالیت و وزن کم ایده آل است.

معایب پروتز پا و مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه غیرفعال

معایب این محصول در ادامه فهرست شده است:

• زبانه سخت آن امکان خم شدن ندارد. این موضوع هنگام حرکت مشکلاتی برای فرد ایجاد می کند؛
• ارتفاع پاشنه این نوع پا ثابت بوده و امکان سفارشی سازی ندارد؛
• جذب شوک در آن حداقل است؛
• این پروتز تنها توسط یک پیچ ثابت شده که این موضوع ممکن است سبب شکستگی ناگهانی شود؛
• در این محصول هیچ گزینه ای برای انجام تنظیمات مطابق با نیازهای کاربران وجود ندارد؛

پروتز پا و مچ پا ؛ مچ پای ثابت با پاشنه نرم (SACH) – زبانه متحرک

در پروتز پای ثابت با پاشنه نرم دارای زبانه متحرک وجود زبانه متحرک سبب انعطاف پذیری پنجه تحت فشار
می شود. با آزاد شدن فشار زبانه به حالت قبلی خود باز می گردد. این انعطاف پذیری به عنوان جذب کننده شوک عمل می کند و زمانی که وزن کاربر از طریق پا انتقال می یابد به او کمی فشار اضافه می دهد. در این نوع پروتز نیز حین اعمال فشار و ایستادن رو پنجه پا فشار به پا منتقل می شود.

مزایای مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه متحرک

مزایای این محصول در ادامه فهرست شده است:

• این نوع پروتز از هر پای مصنوعی دیگری با ابعاد یکسان سبک تر است؛
• این نوع پروتز یک محصول ضد آب است؛
• محصول از دوام و استحکام بالایی برخوردار است؛
• از محصولات ارزان قیمت به حساب می آید؛
• این محصول برای کاربران با وزن کم و متوسط و سطح فعالیت های کم ایده آل است؛
• جذب شوک در این محصول نسبت به پروتز پا با مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه غیرفعال افزایش یافته است.

معایب مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه متحرک

این محصول با وجود مزایای ذکر شده دارای معایبی نیز است. مهم ترین معایب آن عبارتند از:

• ارتفاع پاشنه ثابت بوده و قابل تنظیم نیست؛
• در این محصول هیچ گزینه ای قابل تنظیم به منظور مطابفت با نیاز بیمار نیست؛
• زبانه قابل انعطاف قابل سفارش سازی نیست؛
• پروتز تنها توسط یک پیچ ثابت شده و احتمال شکستگی ناگهانی در آن وجود دارد؛

پای چند محوره  (Multiaxial foot)

پای چند محوره دارای مفاصل بند بند است. وجود این مفاصل امکان انجام حرکات مختلف از قبیل ایستادن روی پنجه و پاشنه یا حرکت از سمتی به سمت دیگر را برای کاربر میسر می سازد. علاوه بر این امکان انجام حرکات پیشرفته از قبیل پیچش از سمتی به سمت دیگر یا چرخش در محور طولی ساق پا برای فرد فراهم می شود. در حرکت با استفاده از این نوع پروتز پا و مچ پا بسیار طبیعی تر از پروتز پای ساچ یا تک محوره است. 

حرکت روی سطوح ناهموار با استفاده پروتز پای چند محوره آسان تر است. این نوع پا نسبت به پای تک محوره یا ساچ انرژی بیشتری را باز می گرداند. به همین دلیل ثبات و راحتی حرکت هنگام حرکت در سطوح ناهموار افزایش می یابد. 

مزایای پای چند محوره 

پروتز چند محور در مقایسه با سایر انواع پروتز پا مزایای زیادی دارد که در ادامه فهرست شده اند:

• ارتفاع پاشنه در این نوع پای مصنوعی قابل تغییر و تنظیم است؛
• حرکت در سطوح ناهموار با استفاد از این پا راحت تر است؛
• در حد منطقی دوام دارد؛
• این محصول کاملا ضد آب است؛
• امکان تنظیم بیشتر ویژگی های این نوع پا برای استفاده کاربران مختلف وجود دارد؛
• برای سطح فعالیت های متوسط و بالا محصول مناسبی به شمار می رود.

معایب  پای چند محوره

هر محصولی با وجود ویژگی های مثبت و مزایای بسیار زیاد معایب خاصی نیز دارد. پای چند محوره نیز معایبی دارد که لازم است کاربران از آنها آگاهی کامل داشته باشند. معایب این مدل پای مصنوعی به شرح زیر است:

• نسبت به پای ساچ یا تک محوره سنگین تر است؛
• با توجه به کارآیی بالا نسبت به پروتز ساچ یا پای تک محوره گران تر است؛
• این نوع پا بعد از پوشیدن آزادتر شده و کنترل کاربر را کاهش می دهد؛ 
• این محصول فاقد جذب شوک یا بازگشت انرژی قابل توجهی است؛
• منطقه تماس کم در آن ممکن است منجر به سایش و ایجاد سر و صدا شود.

کلام آخر

پروتزهای پا در انواع مختلفی تولید می شوند. به منظور افزایش عملکرد پروتزها این محصولات با توجه به نیازهای هر فرد و به طور شخصی ساخته می شوند. در ساخت پروتز پا و مچ پا ویژگی های شخصی از قبیل سطح آمپوتاسیون، وزن فرد، اندازه پا، سبک زندگی و سطح فعالیت، نوع اشتغال و نیازهای تفریحی او در نظر گرفته
می شود.  

مچ پای ثابت با پاشنه نرم یا ساچ در واقع ساده ترین پای مصنوعی محسوب می شود. این نوع پا دارای انواع با زبانه غیرفعال و متحرک بوده و قیمت ارزان و وزن سبک از جمله مزایای آن هستند. ارتفاع ثابت و غیرقابل تنظیم بودن نیز از معایب این محصول به شمار می روند. 

حرکت روی سطوح ناهموار با استفاده از پروتز پای چند محوره نسبت به حرکت با پروتز تک محوره آسان تر است؛ اما پروتز تک محوره نسبت به پروتز چند محوره وزن بیشتری دارد و گران تر است.

آیا می دانید پروتز زیر زانو چیست و کدام یک از انواع آن برای بیمار مناسب است؟ در بین اطرافیان شما کسی را می شناسید که عضوی از بدن خود را از دست داده باشد؟ اگر چنین است، این مقاله را ادامه دهید.

افراد زیادی هستند که به دلیل حوادث متنوع اندام هایی از بدن خود را از دست داده اند. بیماری یا تصادف برای برخی از افراد ممکن است قطع عضو به همراه داشته باشد. شاید بخواهید بدانید منظور از زیر زانو دقیقا کجاست ولی مقصود از زیر زانو به این معنی است که فرد از زانو به پایین را دیگر در بدن خود ندارد.

با این حال در مقاله ای که پیش روی شما قرار دارد می خواهیم به بهترین نوع پروتزی که برای زانو ساخته شده است بپردازیم. اگر این موضوع برای شما جالب است و قصد دارید اطلاعات مفیدی را از آن خود کنید، متن پیش روی خود را از دست ندهید!

پروتز زیر زانو و نیازهای بیمار

قدم اول برای اینکه بدانیم چه نوع پروتزی برای بیمار بهترین کارایی را دارد باید با انتظارات شخص آشنا شویم. به عنوان مثال بیمار می خواهد زمانی که از پروتز خود استفاده می کند مجبور نباشد آن را با خود و به سختی حمل کند بنابراین وزن آیتم مهمی به حساب می آید.

از طرف دیگر بیمار این انتظار را دارد که هنگام راه رفتن با پروتز غیر طبیعی به نظر نرسد و با آن مانند افراد معمولی قدم بگذارد. قابلیت انعطاف در قسمت زانو که به راحتی فرد امکان برداشتن گام را در پروسه قدم زدن داشته باشد نیاز اساسی دیگر محسوب می شود.

ممکن است ندانید ولی پای معیوب بیمار باید به راحتی داخل پروتز زیر زانو جای بگیرد و فرد حین استفاده از آن احساس راحتی کند. در کنار این ویژگی ها استحکام ساختار و بدنه پروتز که تحمل وزن شخص را داشته باشد نیز یکی دیگر از انتظارات مهم به شمار می آید.

بیماران می بایست هر 6 الی 12 ماه این عضو جدید را برای بررسی نزد پزشک ببرند و اصلاحات احتمالی آن را انجام دهند. با این حال همه این گزینه هایی که مطرح شد باید در کنار هم امکان راه رفتن آسوده و بدون دردسر را برای فردی که از آن بهره می برد مهیا کند.

در این بین اشخاصی هستند که با خرید عصا به زندگی و راه رفتن خود ادامه می دهند. بهترین پروتزهای زیر زانو در دنیا مربوط به آنهایی است که بیشتری کارآیی را با کمترین چالش خواهند داشت.

مفاصل مصنوعی چیست و چه مزایایی دارد؟

در ابتدای این بخش باید با مفهوم مفصل مصنوعی آشنا شوید. افراد زیادی با توجه به بیماری های مختلف مانند روماتیسم و ساییدگی ها مفصل های حرکتی خود را از دست می دهند. مفصل ها وظیفه حرکت اندام هایی را بر عهده دارند که دو استخوان در کنار یکدیگر است.

این دسته از بیماران به دلیل از دست دادن مفصل درد زیادی را تحمل می کنند زیرا دو استخوان با یکدیگر برخورد پیدا می کنند و دیگر حرکت امکان پذیر نیست. این حالت برای زمانی است که مفصل ها طی پیشرفت بیماری کاملا از بین رفته باشند.

همانطور که بیماران قطع عضو شده با پروتز زیر زانو قادر هستند حرکت خود را به شکلی دیگر داشته باشند در جراحی مفصل هم همین گونه است. یکی از مزایایی که برای جراحی مفصل وجود دارد این است که بیمار دیگر دردهای طاقت فرسای گذشته را ندارد و حرکت راحت تر خواهد بود.

درد در مفاصل امکان انجام فعالیت های دلخواه را از افراد می گیرد ولی با مفاصل مصنوعی این فرصت به وجود می آید که دوباره به سراغ آنها بروید. به همین جهت روحیه شکسته شده قبل نیز ترمیم می شود. تحقیقات نشان می دهد این جراحی آمار مرگ و میر را به علت کاهش افسردگی، مشکلات قلبی وغیره به میزان زیادی کم می کند.

تمام راه های درمانی با کشفیات جدید و بهبود مسیر معالجه موثرتر می شوند و این موضوع برای جراحی مفاصل مصنوعی هم صدق می کند. امروزه این عمل عوارض کمتری نسبت به گذشته دارد.

معایبی که برای جراحی مفاصل مصنوعی وجود دارد را بشناسید!

در این بخش می خواهیم شما را با عیوب و ایراداتی که در رابطه با جراحی مفاصل مصنوعی وجود دارد آشنا کنیم. همانطور که می دانید این عمل برای قسمت های مختلف بدن انجام می شود و شایع ترین آن در قسمت زانوهاست.

یکی از معایبی که درباره مفاصل مصنوعی نام می برند مشابه ایراداتی است که به پروتز زیر زانو می شود گرفت. فرسودگی، شکستگی یا  شل شدگی مفاصل مصنوعی با گذشت زمان و استفاده ممکن است برای بیمار به وجود بیاید.

دیگر ایرادی که برای این عمل وجود دارد مربوط به صدماتی است که احتمال دارد در زمان جراحی رخ بدهد که البته به ندرت خواهد بود. عفونت در محل جراحی عوارض احتمالی دیگری است که در جراحی مفاصل مصنوعی ممکن است بروز کند.

گاهی اوقات در رابطه با بعضی از بیماران ممکن است این مفصل ها کارایی درستی نداشته باشند و مفصل در برود که در این شرایط مجدد پزشک باید آن را اصلاح کند. در پروتز زیر زانو هم بعضی از این چالش ها طی استفاده مداوم احتمال دارد بروز کند و بیمار دچار مشکل شود.

با این حال افراد زیادی هرساله به این عمل می پردازند و وضعیت خود را توسط پزشک متخصص و معاینات بررسی می کنند. احساس درد و نقص عملکرد عضوی از بدن نیز مشکلاتی بیشتر از نقص یک عضو برای انسان به وجود می آورد که هرگز خوشایند نیست. آسیب به اعصاب و بی حسی در بعضی از مواقع برای بیمارانی که عمل مفاصل مصنوعی انجام می دهند نیز رخ می دهد.

جنس مفاصل مصنوعی از چیست؟

با توجه به اینکه یک جسم خارجی وارد بدن بیمار می شود می بایست از جنسی در ساخت مفاصل مصنوعی بهره ببرند که موجب عفونت نشود. با این وجود از نظر این که تمام بیماران بودجه های مختلفی برای درمان خود ندارند بنابراین انواع گوناگونی از این قطعه ساخته می شود.

با کمی تحقیق و جستجو نمونه های متفاوتی از مفاصل مصنوعی را در جنس های سرامیکی و فلزات مختلف یافت می کنید. هر کدام از این مفصل ها قیمت های متفاوتی را نسبت به جنس خود دارند و طبیعتا طول عمر آنها نیز با یکدیگر یکسان نیست.

سخن پایانی

سالانه افراد زیادی هستند که بر اثر تصادفات یا بیماری های مختلف اعضای بدن خود را ممکن است از دست بدهند. برای رفع مشکلاتی که آنها بعد از نقص عضو پیدا می کنند پزشکی راه های بسیاری را کشف کرده است که یکی از آنها پروتز زیر زانو است.

انتخاب بهترین نوع این دستگاه باتوجه به فاکتورهای مختلفی است که برای هر بیمار بهتر عمل می کند. برای بهبود عملکرد اندام های حرکتی جراحی مفاصل مصنوعی هم توسط پزشکان انجام می شوند. بدیهی است که معاینات پزشکی و آنالیز آن توسط پزشک متخصص برای بیمار مشخص می کند کدام راه درمانی موثرتر خواهد بود.

استفاده از این وسیله ها همانند مصرف داروهای شیمیایی است و در کنار بهبود مشکل عوارضی هم ممکن است برای بیمار به وجود آورد. با وجود تکنولوژی های جدید همواره از میزان این عوارض کم می شود و فرد به راحتی مسیر معالجه خود را طی می کند.

Source: www.southcoast.org, www.substech.com

از دست دادن اندام زیر زانو که به آن قطع ترانسیبال نیز گفته می‌شود، به قطع یا نبود پا در زیر زانو اشاره دارد. بروز این عارضه قطعا ناراحت‌کننده است اما امکان بازگشت به سبک زندگی مستقل قبل با استفاده از پروتزهای زیر زانو امکان‌پذیر خواهد بود.

پیش از شروع استفاده از این نوع پروتزها، شخص نیاز به مشاوره دارد. به این خاطر که باید با نحوه انجام امور روزانه با پروتز به جای پای طبیعی خود آشنا شود و نگرانی‌هایی را که بعد از عمل جراحی دارد، کنترل کند. به غیر از این افراد باید بدانند که در چه مواقعی باید پروتز زیر زانوی خود را تعویض کنند و باتوجه به جنس پروتز آیا نیاز به انجام این کار وجود دارد یا خیر.

پروتزهای زیر زانو چه زمانی نیاز به تعویض دارند؟

افراد زیادی را می‌شناسیم که حتی با وجود نقص عضو و استفاده از پروتزها هنوز هم زندگی شاد و موفقی دارند. بنابراین هیچ بهانه‌ای برای دنبال نکردن آرزوها و غمگین بودن وجود ندارد. با این حال شما باید بپذیرید که زندگی‌تان دستخوش تغییر شده است و یک عضو جدید به نام پروتز را باید همیشه همراه خود داشته‌ باشید.

فناوری‌های جدیدی هرچند سال یک بار، روی ساخت پروتزها تاثیر می‌گذارند و موارد راحت‌تر و مقاوم‌تری را وارد بازار می‌کنند. به همین خاطر نیز شما باید نسبت به این فناوری‌های جدید آگاهی داشته ‌باشید و در صورت نیاز از آن‌ها استفاده کنید. به غیر از این مسئله مواردی وجود دارد که بروز آن‌ها به معنای رسیدن زمان تعویض پروتز زیر زانو است. البته هر یک از این موارد را باید به پزشک متخصص خود اطلاع دهید.

ایجاد تغییرات در وضعیت فیزیکی

در صورت قطع عضو در اثر عمل جراحی و مشکلاتی همچون دیابت، جراح تلاش می‌کند که تا حدامکان از قطع استخوان جلوگیری شود و مقدار بیشتری از آن را حفظ کند. با این حال پروتز طبیعی باتوجه به اندازه و حالات فیزیکی شخص در همان زمان طراحی می‌شود.

این درحالی است که فیزیک اندام قطع‌شده، به خصوص در سال‌های اولیه استفاده از پروتز تغییرات زیادی می‌کند. به غیر از بروز تغییر در حجم اندام باقیمانده، امکان دارد که جنس پروتز موجب بروز حساسیت‌های پوستی و خارش و سوزش در بدن فرد شود. اندام باقیمانده نیز تحت تاثیر کل بدن فرد در طی زمان دچار افزایش یا کاهش وزن می‌شود. درچنین شرایطی عدم تطبیق پروتز زیر زانو و اندام باقیمانده موجب لغزش و زمین خوردن فرد خواهد شد.

تغییر در فعالیت‌های فیزیکی

با استفاده از پای طبیعی فرد هر فعالیتی را که تمایل داشته‌ باشد، انجام می‌دهد و هیچ محدودیتی برای او وجود ندارد. او به راحتی سوار هواپیما می‌شود، کارهای روزمره خود را انجام می‌دهد و در ورزش‌های مختلف بدون هیچ مشکلی شرکت می‌کند.

درباره پروتزهای زیر زانو این امکان وجود ندارد. زمانی که شما دچار نقص عضو می‌شوید، در شرایط روحی بدی هستید و همین که قادر به انجام کارهای روزمره خود باشید، برای شما کافی به نظر می‌رسد. با گذشت زمان در طول زندگی به پروتز عادت خواهید کرد و روحیه ازدست رفته خود را باز می‌یابید. در این شرایط احتمالا به یاد انجام ورزش‌های مورد علاقه خود میفتید. شاید دلتان بخواهد دوباره تنیس بازی کنید اما آیا این پروتزها برای انجام ورزش و فعالیت‌های فیزیکی جدید مناسب است؟

جالب است که بدانید برخی از پروتزها در داخل آب نیز قابل استفاده هستند. بنابراین اگر عاشق ورزش‌های آبی هستید، باید پروتز مناسب تهیه کنید. حتی اگر پروتز شما دارای ریزپردازنده و باتری است، باز هم در تکنولوژی‌های جدیدتر انواع ضدآب آن تولید شده‌ است.

ملاحظات مالی  

برخی از بیمه‌ها تحت شرایط خاص هزینه تهیه پروتز برای اندام باقی‌مانده فرد را تقبل می‌کنند. با گذشت زمان که پروتز دچار استهلاک می‌شود و کارکرد فرد را دچار اختلال می‌کند، بیمه هزینه بخشی از هزینه‌های تعویض آن را پرداخت خواهد کرد.

با این حال امکان دارد که شما در گذشته به دلیل بودجه ناکافی یا عدم آگاهی از نیازهای خود نوعی از پروتز را انتخاب کرده باشید که اکنون جوابگوی نیازهای شما نباشد و زیر نظر متخصص خود تصمیم به تعویض آن بگیرید.

ظاهر پروتز

بسیاری از افراد به دلیل نوع شغل یا دلایل شخصی، به ظاهر خود اهمیت زیادی می‌دهند. اکثر این اشخاص، از اینکه مردم در نگاه اول به پای مصنوعی آن‌ها خیره شوند، احساس ناخوشایندی خواهند داشت. به همین خاطر نباید نقش ظاهر پروتز را نیز نادیده بگیرید.

روی بعضی از پروتزها امکان استفاده از روکش‌های آرایشی از جنس فوم وجود دارد که ظاهری طبیعی به آن می‌دهد. برخی از روکش‌ها نیز حالت جورابی دارند و استفاده از آن‌ها بسیار ساده است.

با این حال اگر شما چنین دغدغه‌ای دارید، بهتر است پروتزی را انتخاب کنید که نزدیکی بیشتری به پای طبیعی دارد. به این خاطر که زیبایی ظاهری نیز از جمله مواردی هستند که باید به آن توجه شود.

از بین رفتن کیفیت و عملکرد اولیه

پروتزها از مواد مختلفی از جمله الیاف کربن، استیل، پلی‌استر و حتی تیتانیوم ساخته می‌شوند. با این حال حتی مقاوم‌ترین نوع پروتز نیز طول عمر خاص خودش را دارد که میزان فعالیت‌های فرد نیز روی آن تاثیر می‌گذارد. به این صورت که هرچه فعالیت‌های شخص بیشتر باشد، اصطکاک پروتز با زمین بیشتر می‌شود و طول عمر کمتری خواهد داشت.

با این حال به طور متوسط پروتزهای زیر زانو بین سه تا پنج سال عمر می‌کنند. البته شاید شما شخصی را ببینید که 15 سال است از یک پروتز خاص استفاده می‌کند که این مسئله ارتباط نزدیکی با موارد گفته‌شده دارد. در هر صورت هر زمان که هنگام استفاده از پروتز با مشکلات زیر مواجه شدید، زمان مناسب برای تعویض آن فرا رسیده‌ است:

• از کارافتادگی یکی از اجزای مهم پروتز؛
• ایجاد ساییدگی یا پارگی؛
• حرکت نامنظم و پهلو به پهلو در هنگام راه رفتن که با گذشت زمان بدتر می‌شود؛
• از دست دادن مقاومت هیدرولیکی (احساس اینکه پروتز در هنگام راه رفتن سریع با شما هماهنگ نمی‌شود یا در راه رفتن آهسته جلوی شما را می‌گیرد)؛
• حالت قفل شدن (زمین خوردن مداوم و پی‌در‌پی در اثر قفل‌شدگی پروتزهای زیر زانو)؛
• ایجاد حساسیت یا ناراحتی پوستی در اندام باقیمانده.

مواردی که در بالا به آن‌ها اشاره شد، باید در اسرع وقت با متخصص خود در میان بگذارید و با مشورت او برای تعویض پروتز بالای زانوی خود اقدام کنید.

سخن پایانی

پروتزهای زیر زانو تولیداتی هستند که به افراد دارای نقص عضو در بخش تحتانی پا کمک می‌کنند به زندگی عادی خود ادامه دهند. این افراد حتی با انواع پیشرفته پروتز قادر به انجام ورزش‌های مورد علاقه خود هستند. با این حال مقاوم‌ترین نوع پروتزها نیز پس از مدت زمان خاصی نیاز به تعویض دارند. این مدت به میزان زیادی به فعالیت‌های شخص بستگی دارد.

تعیین زمان مناسب برای تعویض پروتز باید با مشورت یک متخصص مشخص شود. با این حال در صورتی که در هنگام استفاده از پروتز حالت تلوتلو خوردن، قفل‌شدگی زانو و عدم تعادل را تجربه کردید یا اینکه یکی از اجزای مهم پروتز دچار از کارافتادگی شد، این موضوع را به متخصص اطلاع دهید.

به غیر از این موارد امکان دارد که ابعاد اندام باقیمانده به دلیل افزایش و کاهش وزن یا مرور زمان تغییر کند. برای تطبیق پروتز با این تغییرات گاهی تعویض سوکت (محل اتصال اندام با پروتز) انجام می‌شود اما گاهی شاید لازم باشد که پروتز را به طور کامل تعویض کنید. در ضمن تغییر در نیازها و فعالیت‌های فیزیکی و وضعیت مالی فرد را نیز باید از جمله موارد مهم در تعیین زمان تعویض پروتز بدانیم.

Source: www.ottobockus.com

یکی از شایع ترین قطع عضوهایی که انجام می‌ شود، قطع عضو زیر زانو است. قطع این عضو از بدن به دلیل بیماری های عروقی، دیابت، تصادفات و غیره رخ می‌دهد. در این شرایط حدود ۳۰ روز پس از عمل جراحی و قطع عضو اولین پروتز برای بیمار تجویز می شود. با توجه به چگونگی قطع عضو انواع پروتزهای زیر زانو ممکن است برای فرد بکار رود.

پروتز زیر زانو یا ترانس استریال برای شخصی که قطع عضو شده باشد، ساخته می شود. پروتز شامل یک سوکت، آستر، پیستون و پا ساخته شده است. بسته به سیستم تعلیق مورد استفاده برای آن بیمار امکان دارد که پروتز از یک آستین دیگر تشکیل شود.

در این مقاله به بررسی انواع پروتزهای زیر زانو و شرایط استفاده از آنها می پردازیم. اگر تا انتهای مقاله با حکیم همراه باشید، اطلاعات زیادی در رابطه با اجزای تشکیل دهنده پروتز پا، انواع پروتزهای زیر زانو و سوکت پروتزهای زیر زانو کسب می کنید.

اجزا تشکیل دهنده پروتز پا

اندام های حرکتی بدن انسان به خصوص زیر زانو مکانیسم پیچیده ای دارند؛ بنابراین الگوبرداری از این مکانیسم ها و پیاده سازی آن روی اجزای پروتز کاری سخت و دشوار به نظر می رسد. با این حال پیشرفت تکنولوژی ساخت انواع پروتزهای زیر زانو طیف وسیعی از قطعات و اجزا پروتزها را به ارمغان آورده است. قبل از معرفی انواع پروتز های زیر زانو بهتر است اجزا تشکیل دهنده پروتز پا را نام ببریم. اجزای تشکیل دهنده پروتز پا عبارتند از:

• سوکت
• سیستم تعلیق
• مفصل زانو
• پروتز پا
• اجزای دیگر مانند: پایلون (ساق پا)، زانوهایی که دارای مفاصل خاصی هستند، مانند: آفست، آداپتور و غیره.

فرایند استفاده از پروتزهای زیر زانو

روند جایگذاری و استفاده از پروتز زیر زانو چند روز یا چند هفته پس از قطع عضو و جراحی شروع می شود. در طول این هفته ها بیمار با استفاده از وسیله هایی خاص مانند آمپوشیلد این امکان را دارد که از طریق محافظت از زخم ها، ترویج بهبودی زخم، کنترل تورم و غیره به استفاده از پروتز زیر زانو و پوشیدن این وسیله عادت کند.

یادگیری استفاده و پیاده روی با انواع پروتزهای زیر زانو چالشی بزرگ محسوب می شود. حتی پس از پایان دوره توانبخشی اولیه شما ممکن است مواردی را تجربه کنید که تیم متخصص پروتز و توانبخشی به شما در مدیریت این تجارب کمک کنند.

برخی از مسائل و مشکلاتی که در این شرایط گریبانگیر فرد بیمار می شود:

• تعریق بیش از حد (هایپرهیدروز) بر مناسب بودن پروتز تأثیر می گذارد و منجر به ایجاد مشکلات پوستی می شود.
• تغییر شکل اندام باقیمانده معمولا در سال اول پس از قطع عضو اتفاق می افتد، زیرا بافت به شکل دائمی تر خود قرار می گیرد و ممکن است روی اتصالات سوکت تأثیر بگذارد.
• ضعف در اندام باقیمانده ممکن است که استفاده از پروتز را برای مدت زمان طولانی دشوار کند.
• درد اندام فانتوم ممکن است به اندازه کافی شدید باشد تا توانایی شما در استفاده از پروتز را تحت تأثیر قرار دهد.

آستر و قالب گچ گیری پروتزهای زیر زانو

گام بعدی در فرایند استفاده از انواع پروتزهای زیر زانو مناسب بودن آستر یا لاینر پروتز است. آستر یک رابط نرم و منعطف به شمار می رود که بیمار با استفاده از آن پوست عضو خود را می پوشاند. لاینر یا آستر قبل از سوکت پوشیده می شود.

کارکرد اصلی آستر جذب نیروهایی است که هنگام تزریق آمپول در پروتز شما ایجاد می شود. آستر باعث می شود که اندام باقیمانده عضو سالم نگهداری شوند و به بیمار امکان می دهد از پروتز به مدت طولانی تری استفاده کند.

آسترهای مختلفی در بازار وجود دارد. متخصص پروتز شما بهترین آستر را برای شما انتخاب می کند. بسیاری از فاکتورها در انتخاب آستر مناسب برای انواع پروتزهای زیر زانو دخیل هستند. از جمله: نوع تعلیق، سطح فعالیت، مسائل مربوط به پوست، چابکی عضو، برجستگی، شکل و غیره.

اگر اندام باقیمانده یک شکل غیر معمول یا بسیار حساس باشد، ممکن است از آسترهای سفارشی استفاده شود.

پس از اینکه لاینر متناسب با بیمار آماده شد، از بیمار می خواهند که برای قالب گیری پروتز به مرکز درمانی بازگردد؛ سپس آستر روی اندام بیمار چسبانده می شود. پس از اندازه گیری آن متناسب با عضو قالب گیری پروتز صورت می گیرد.

روش های مختلف قالب گیری بر اساس سبک تعلیق استفاده می شود که قبلا این مورد توسط متخصص پروتز و بیمار تصمیم گرفته شده است. از اینجای کار به بعد قالبی که ساخته شده است، از پروتز پر شده و متناسب با شرایط پای بیمار، اصلاح می شوند.

انواع پروتزهای زیر زانو

این نوع پروتزها به گونه ای طراحی شده اند که پوسته پلاستیکی سختی دارند؛ به همین دلیل قدرت تحمل این پروتزها بسیار بالا است. در مقابل این نوع پروتزها پروتزهای اندواسکلتال (درون اسکلتی) قرار دارند. اندواسکلتال ها یک ساختار لوله ای دارند که باعث ساپورت مج پا و زانویی که به مچ متصل شده است، می شوند.

سوکت تشخیصی اولیه و ثانویه

یکی از اصلی ترین بخش های انواع پروتزهای زیر زانو سوکت به شمار می رود. سوکت تشخیصی اولین سوکتی است که دریافت می کنید. این نوع سوکت ها از پلاستیکی با رنگ روشن ساخته شده اند؛ همچنین روش تعلیق مناسب مانند (پین / وکیوم و مکش بالا) در ساختار این سوکت ها به کار رفته اند.

این سوکت به صفحه ای متصل است و از لوازم جانبی مانند آداپتورها و پیلون ها برای اتصال پایین سوکت به پای مصنوعی ساخته شده استفاده می شود. ممکن است این سوکت های تشخیصی (که اکثرا به همراه بیمار به خانه می برند) نیاز به تغییرات جزئی برای تناسب با پای بیمار داشته باشد.

مخصوصا وقتی که بیمار با استفاده از پای مصنوعی شروع به حرکت می کند، در نتیجه پای بیمار تغییر اندازه و تغییر شکل می دهد. تغییر این سوکت ها با گرم کردن و تراشیدن پلاستیک به راحتی انجام پذیر است.

کاهش حجم پا پس از اولین استفاده کاملا طبیعی است. پس از اینکه بیمار احساس کرد که سوکت گشاد شده است و برای پای او لق به نظر می رسد، پوشیدن جوراب این گشادی را جبران می کند.

جابجایی اندام بیمار در سوکت منجر به کبودی، قرمزی، فشار و درد می شود. پوشیدن جوراب های ضخیم این موارد را رفع می کند.

سوکت تشخیصی ثانویه

به صورت کلی یک سوکت تشخیصی ثانویه باعث بهبود عملکرد پا برای بیمار می شود زیرا پس از اندازه گیری مجدد سوکت داخل پای مصنوعی چفت می شود و دیگر کبودی و درد و ورم را به همراه نمی آورد.

سوکت لمینت / نهایی

پس از مدتی استفاده از سوکت و پای مصنوعی باعث تثبیت حجم اندام می شود. در این صورت پزشک معالج سوکت متناسب با شرایط بیمار را ارائه می دهد. در این شرایط پزشک سوکت لمینت مخصوص انواع پروتزهای زیر زانو که از فیبر کربنی ساخته شده است را به بیمار عرضه می کند. این سوکت بسیار سبک تر از سوکت پلاستیکی اولیه است و دارای استحکام کششی بیشتری است.

از مزایای سوکت کربنی دوام استفاده، رنگ دلخواه و امکان چاپ آرم روی سوکت است. ارتفاع و هم ترازی سوکت لمینت قابل تنظیم است و توسط بیمار تنظیم می شود. این سوکت در پیاده روی و فعالیت های عضلات تحتانی به بیمار احساس راحتی می دهد.

پروتزهای از مچ پا به پایین

برخی از پروتزها در قطع عضو مچ و قوزک پا (آمپوتاسیون ) کاربرد دارند. قطع شدگی در این ناحیه عمدتا مچ به پایین را حذف می کند یا باعث باقی ماندن فقط انتهای تیبیا می شود. بسیاری از بیمارانی که از این ناحیه قطع عضو می شوند، بر خلاف بیمارانی که از ناحیه زانو دچار حادثه شده اند، قادر به تحمل وزن خود هستند؛ به همین دلیل فرایند ساخت پروتز برای این دسته از بیماران متفاوت است.

کلام نهایی

یکی از شایع ترین قطع عضوهایی که ممکن است اتفاق بیفتد، قطع عضو زیر زانو است. پروتز زیر زانو یا ترانس استریال (TT) برای شخصی که قطع عضو شده باشد، ساخته می شود. در این مقاله علاوه بر بررسی انواع پروتزهای زیر زانو به بررسی اجزای تشکیل دهنده پروتز پا، فرایند استفاده از پروتزهای زیر زانو و غیره پرداختیم.

Source: www.infinitetech.org, www.hopkinsmedicine.org

قطع عضو مشکلی است که ممکن است بسیاری از ابعاد زندگی انسان را تحت تاثیر قرار دهد. یکی از این مشکلات که نقش مهمی در زندگی افراد دارد از دست دادن توانایی رانندگی‌کردن است. رانندگی با پروتز گزینه ‌ای است که پیش روی این افراد قرار دارد. از آنجایی که امروزه سرعت نقش مهمی در تعاملات اجتماعی دارد استفاده از وسیله نقلیه شخصی و رانندگی برای رسیدن به موقع به امور مختلف بسیار پررنگ است. رفت و آمد با وسایل نقلیه عمومی هر چند مزایای خاص خود را دارد، اما بی شک در بسیاری شرایط سرعت را کاهش داده و به ویژه این نکته برای افرادی که به دلایل مختلف دچار قطع عضو شده‌ اند به دلیل کمبود امکانات در وسایل نقلیه عمومی از اهمیت بیشتری برخوردار است. سوالات بسیاری همواره ذهن افراد دچار قطع عضو را درگیر می کند. سوالاتی از قبیل اینکه:

• آیا امکان رانندگی کردن بعد از قطع عضو وجود دارد؟
• آیا قوانین رانندگی اجازه می ‌دهد که رانندگی با پروتز انجام شود؟
• آیا راهی برای دریافت گواهینامه بعد از قطع عضو وجود دارد؟
• چگونه می‌توانیم با ماشین شخصی خود دوباره رانندگی کنیم؟

خبر خوب اینکه جواب همه سوالات بالا مثبت است. در ادامه به توضیح راهکارهای حل این مشکل می ‌پردازیم برای یافتن پاسخ این سوالات همراه ما باشید.

پروتز چیست؟

پروتز وسیله ‌ای است که افراد دچار قطع عضو معمولا به جای عضو حذف شده قرار می ‌دهند. قطع عضو ممکن است به دلیل بعضی از بیماری ‌ها مثل دیابت و یا به دنبال یک حادثه و از طریق عمل جراحی در زندگی انسان‌ ها اتفاق بیفتد.

این عضو مصنوعی در حقیقت جایگزین بخش از دست رفته بدن فرد شده و به بیمار در کاهش آسیب ‌های حاصل از قطع عضو کمک شایانی می ‌کند. با پیشرفت تکنولوژی امروزه امکان جایگزین کردن انواع مختلفی از اعضای قطع شده وجود دارد که سبب می ‌شود فرد دچار نقص عضو با اعتماد به نفس بالاتری در جامعه حضور یابد و بتواند با مشکلات کمتری زندگی و فعالیت ‌های خود را شروع کند

پروتز انواع مختلفی دارد و با توجه به نیاز فرد و انتظاری که از آن دارد تهیه می‌ شود. بعضی از انواع پروتزها تنها به منظور جایگزینی با عضو قطع شده و حفظ زیبایی به جای اندام قطع شده قرار می ‌گیرند. این نوع پروتز‌ها غیرفعال هستند و عملا کاربردی برای گیرنده ندارند. اما نوع دیگری از پروتزها عملکردی هستند. برخلاف دسته اول پروتز‌های عملکردی، کاربردی بسیار بیشتر از حفظ زیبایی دارند و قادرند بیمار دچار قطع عضو را قادر به انجام بسیاری از کارهایی نماید که در نبود عضو امکان پذیر نیست. این پروتزها توانایی افراد را ارتقا می ‌دهند و باعث می ‌شود که کیفیت زندگی بیماران قطع‌  عضو افزایش یابد. پروتز‌های عملکردی با توجه به نیاز کاربر ممکن است اهداف زیبایی را نیز تامین کنند و یا صرفا جنبه عملکردی آن ها مورد نظر باشد.

اخذ یا تمدید گواهی نامه رانندگی

شاید متعجب شوید؛ اما افراد دچار نقص عضو نه تنها از رانندگی منع نمی ‌شوند، بلکه به منظور بهبود شرایط روحی، به ادامه رانندگی با پروتز تشویق هم می ‌شوند. اما برای دریافت گواهی نامه و یا تمدید آن این افراد باید مسیر طولانی تری را نسبت به سایرین طی کنند. در واقع علاوه بر مراجعه به سازمان مربوط به دریافت گواهی نامه که برای همه الزامی است؛ مراحل دیگری هم هست که برای ادامه رانندگی با پروتز، باید طی شود.

بیماران دچار نقص عضو باید سازمان مربوط به صدور گواهی نامه را از هرگونه تغییر در وضعیت پزشکی و سلامتی خود باخبر کنند.

بیشتر افراد دارای قطع عضو بعد از این مرحله به یک مرکز ارزیابی معرفی می ‌شوند تا در صورت لزوم تغییرات لازم بر روی وسیله نقلیه آن ها پیاده ‌سازی شود. این مرحله بسیار ضروری است و امکانات لازم برای حفظ ایمنی خود شخص و سایر افراد را فراهم می ‌کند. در نتیجه رانندگی با پروتز را برای اشخاص ممکن می ‌سازد.

افراد دارای پروتز در صورتی که تمایل به ادامه رانندگی با پروتز داشته باشند باید در آزمون رانندگی افراد دارای نقص عضو شرکت کنند تا مهارت ‌های قبلی آن ها تایید شود.

اصلاحات احتمالی وسیله نقلیه

نکته ‌ای که باعث نگرانی بسیاری از افراد دارای پروتز می ‌شود مربوط به این است که چگونه با محدودیت‌ های جسمی موجود، به رانندگی با پروتز ادامه دهند. ماشین‌ هایی که از کارخانه به افراد تحویل می ‌شوند؛ شرایط کافی برای بیماران نقص عضو را فراهم نمی ‌کند در حقیقت این ماشین ‌ها نیاز به ایجاد اصلاحاتی دارند که باید در مراکز خاص بر روی خودروی فرد اعمال شود.

این تغییرات کاملا با نوع مشکل فرد و اینکه در چه قسمتی از بدن پروتز قرار دارد، انجام می ‌شود و خودرو برای افراد شخصی سازی می ‌شود. پس جای نگرانی وجود ندارد؛ چون با اعمال چندین تغییر ساده بر روی اتومبیل ‌های اتوماتیک این بیماران قادرند بدون دغدغه و با اطمینان از ایمن بودن شرایط به رانندگی با پروتز ادامه دهند.

افزودن کنترل ‌های دستی در ماشین مثل ترمز قابل کنترل با دست، دستگیره فرمان (steering knob), پدال گاز دستی از انواع اصلاحاتی است که برای رفاه حال افراد دارای پروتز بر روی ماشین ‌ها جاگذاری می ‌شوند.

با توجه به موقعیت نقص عضو، این امکان است که جای پدال گاز و ترمز در کف ماشین عوض شود و در سمت چپ قرار بگیرد یا دنده به جای بخش میانی صندلی ‌های جلو در جای دیگری قرار بگیرد. تغییرات دیگری نیز، در صورت نیاز در مورد اجزایی مثل کنترل فرمان، چراغ ‌های راهنما و برف پاک‌کن‌ ها ممکن است، اعمال می ‌شود.

قوانین مربوط به رانندگی با پروتز

قوانین مربوط به رانندگی با پروتز در کشورهای مختلف با هم متفاوت است و برای آگاهی یافتن از آن نیاز است به مراجع مربوطه در شهر خود مراجعه نمایید. اما با توجه به اهمیت و جایگاه حمل و نقل شخصی، در زندگی روزمره افراد، واضح است که بی ‌تردید افرادی که دچار قطع عضو شده ‌اند، نیز تمایل به حفظ روند طبیعی زندگی و ادامه فعالیت ‌های گذشته از جمله رانندگی کردن دارند.

انجمن‌ های قطع عضو معمولا برای تشویق افراد دارای نقص عضو به از سر‌گیر‌ی این فعالیت مهم از متخصصین ارتوپدی کمک می ‌گیرند و پاسخگوی سوالات بیماران هستند تا بتوانند نگرانی ‌های آن ها را رفع کرده و شرایط مناسب را برای افراد دارای پروتز فراهم آورند.

نتیجه‌ گیری

در گذشته افراد دچار قطع عضو با مشکلات عدیده ‌ای روبرو بودند، اما امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی امکانات ویژه ‌ای برای این افراد فراهم شده که امکان زندگی راحت تری را نسبت به گذشته برای این افراد فراهم می ‌آورد. شاید در گذشته رانندگی کردن با پروتز تنها رویایی بود که دست نیافتنی می‌ نمود. اما خوشبختانه امروز به واقعیت تبدیل شده و همانطور که خواندیم با طی مراحل و اجرای دستورالعمل ‌های بیان شده بیمارانی که از پروتز استفاده می ‌کنند، امکان راندن ماشین شخصی خود را دوباره خواهند یافت. از سرگیر‌ی فعالیت‌ های اجتماعی که فرد آسیب دیده به انجام آن ها عادت داشته، این بیماران را از نظر روحی بهبود می دهد که مسیر بهبودی را با سرعت بالاتری طی کنند.

Source: www.kenneyorthopedics.com

امروزه با توجه به پیشرفت های گسترده در زمینه ساخت پروتز، یک پروتز خوب و مناسب نه تنها می تواند بدون درد باشد بلکه قابل استفاده به سبک و شیوه زندگی شما خواهد بود. بنابراین انتخاب یک پروتز از اهمیت بالایی برخوردار است.

هنگامی که شما یکی از اعضای بدن خود را بنا به هر دلیلی از دست می دهید این بدان معنا نیست که دیگر قادر نیستید تا کارهای گذشته خود یا کارهایی که دوست دارید را انجام دهید. بلکه با داشتن یک پروتز مناسب می توانید مانند قبل کلیه فعالیت های خود را انجام دهید.

حتی افرادی هستند که پس از ازدست دادن عضوی از بدن و استفاده از پروتز به انجام فعالیت هایی پرداخته اند که تا پیش از از دست دادن عضو بدن خود آن را انجام نمی دادند، به عنوان مثال برخی افراد پس از قطع عضو و  استفاده از پروتز به انجام ورزش های حرفه ای روی می آورند.

در این مقاله نیز سعی شده است تا مهمترین مواردی که نیاز است در هنگام انتخاب پروتز به آن توجه شود را مورد بحث قرار دهیم، تا بتوانید پروتزی انتخاب کنید که مناسب با شما و فعالیت های مورد نظر شما باشد.

فرم یا عملکرد یا هر دو؟

افراد مختلف اولویت های گوناگونی دارند. بنابراین چیزی که در انتخاب یک پروتز مناسب بسیار نقش دارد اولویت شماست. به عنوان مثال برخی عاشق ورزش کردن هستند و نمی توانند بدون آن زندگی کنند.  چنین افرادی به دنبال پروتزی هستند که به اندازه یک عضو سالم و حتی بیشتر توانایی داشته باشد که بتوانند ورزش خود را انجام به صورت حرفه ای دنبال کنند.

برای برخی دیگر از افراد این مهم است که پروتز آن ها هر چه بیشتر ظاهری طبیعی داشته باشد. بعضی از افراد  هستند که تنها نیاز دارند تا بتوانند فعالیت های روزانه خود را توسط پروتز مناسب خود انجام دهند. برای چنین افرادی داشتن ظاهر طبیعی پروتز از اهمیت بیشتری  برخوردار است.

برای بعضی نیز هر دو عامل از اولویت بالایی برخوردار است. این افراد معمولا از پروتزهای گوناگونی استفاده می کنند که هر یک منطبق با نوعی از فعالیت ان ها در زندگی است. به عنوان مثال این افراد دارای یک پروتز هستند که در هنگام رفتن به سر کار یا انجام فعالیت های روزمره از آن استفاده میکنند.

همچنین پروتز دیگری به منظور انجام فعالیت های فوق برنامه خود مانند ورزش دارند. در هر کدام از این موارد نوع پروتز، شکل و عملکرد آن با هم متفاوت است.  بنابراین این بسیار مهم است که فعالیت هایی را که می خواهی انجام دهید را در هنگام انتخاب و تهیه پروتز در نظر بگیرید.

پروتز صرفا یک ابزار است که شما برای انجام فعالیت های خود و رسیدن به آنچه دوست دارید از آن استفاده می کنید. از آنجایی که هر شخصی در زندگی اهداف و آرزوهای متفاوتی دارد، بنابراین هیچ پروتز واحدی وجود ندارد که برای همه مناسب باشد.

برخی از فعالیت هایی که باید در انتخاب پروتز در نظر بگیرید

همانطور که توضیح داده شد به هنگام انتخاب پروتز باید به نوع فعالیتی که می خواهید با آن انجام دهید توجه کنید. در ادامه به توضیح برخی از این فعالیت ها می پردازیم.

آیا پروتز مورد نظر را برای پیاده روی می خواهید یا دویدن. قطعا پروتزی که برای دویدن ساخته می شود با پروتزی که برای پیاده روی است از نظر فرم و عملکرد و مواد به کار رفته متفاوت است.

حتی شما می توانید پروتز خود را بر اساس نوع ورزش خود نیز انتخاب کنید. آیا دوست دارید در برخی از ورزش های تفریحی مانند شنا، اسکی یا دوچرخه سواری شرکت کنید. در تمامی این موارد قطعا ظاهر و عملکرد پروتز شما متفاوت خواهد بود.

برای انجام چه نوع شغلی به پروتز خود نیاز دارید

یک متخصص پروتز می تواند یک بازو یا پای مصنوعی را به منظور هر یک از فعالیت های کاری یا تفریحی برای شما طراحی کند. بنابر این هیچ فرقی نمی کند که فعالیت های شما محدود به انجام کارهای خانه و روتین باشد یا انجام فعالیت های جدی ورزشی ، تنها کافی است تا با متخصص خود مشورت کنید و پروتزی را که مد نظر شما است و انتظار دارید بتواند در انجام امور به شما کمک کند را با او در میان بگذارید. متخصصان ساخت پروتز نیز، پروتزی را که مناسب کار و حرفه شما باشد برای شما طراحی کرده و می سازند.

تاثیر سطح عضو قطع شده در انتخاب پروتز

سطح عضو قطع شده شما می بایست در هنگام انتخاب پروتز مورد توجه قرار گیرد. به عنوان مثال اگر قطع عضو از ناحیه زیر زانو باشد با زمانی که ناحیه قطع شده بالای زانو باشد، نوع پروتز انتخابی بسیار متفاوت است. بنابراین سطح ناحیه ای از بدن که دچار قطع عضو  شده است در انتخاب نوع پروتز بسیار تاثیر گذار است. به همین دلیل است که گفته میشود هر فردی پروتز مخصوص به خود را دارد.

چرا که یکی از مهمترین بخش های یک پروتز سوکت آن است. یعنی بخشی که به طور کامل با ناحیه قطع شده تطبیق پیدا میکند. اگر این بخش به خوبی ساخته نشود و متناسب با شما نباشد، می تواند باعث بروز درد و حتی عفونت شود.

به همین جهت طراحان و سازندگان پروتز در ساخت این بخش از پروتز بسیار دقت می کنند. همچنین امروزه امکاناتی همچون تصویر برداری سه بعدی این امکان را برای متخصصان فراهم کرده است تا بتوانند به بهترین شکل ممکن پروتز مناسب با هر شخص را بسازند.

هزینه

خوشبختانه در بسیاری از موارد بیمه هزینه های مربوط به پروتز ها را تحت پوشش قرار می دهد.  همچنین بسیاری از مراکز ساخت پروتز نیز بیمه ها را مورد پذیرش قرار می دهند. اما این نکته مهم است که پیش از ساخت پروتز حتما با مرکز ارائه دهنده در رابطه با نوع بیمه پوششی خود صحبت کنید.

چرا که در مواردی ممکن است نیاز باشد تا شما هزینه های جانبی را با توجه به نوع پروتز، پرداخت کنید. همچنین با توجه به نوع موادی که در ساخت پروتز شما به کار میرود هزینه ان میتواند متفاوت باشد.

اعتماد به ارائه دهنده پروتز

پیدا کردن یک مرکزی که بتواند به خوبی شما را در زمینه انتخاب پروتز مناسب راهنمایی  و اعتماد شما  را جلب کند بسیار مهم است. یک ارائه دهنده خوب می تواند شما را به خوبی در زمینه انتخاب پروتز مناسب راهنمایی کند.

اینکه چه نوع پروتزی و از چه جنسی و با چه کارکردی می تواند مناسب شما باشد را همگی می بایست توسط ارائه دهنده پروتز به شما گفته شود تا در نهایت بتوانید یک تصمیم درست در این رابطه بگیرید. بنابراین در مورد انتخاب مرکز سازنده پروتز بسیار دقت کنید.

بهترین راه برای شناخت یک مرکز ارائه دهنده پروتز و آشنایی با عملکرد آنها دیدار حضوری است. شما می توانید حضورا به این مراکز مراجعه کنید و از نزدیک با کار آن ها آشنا شوید. چنین مراکزی به خوبی برای شما وقت مشاوره تعیین میکنند و به آنچه که شما از پروتز خود انتظار دارید توجه میکنند.

چنین مراکزی دارای کادری مجرب و در عین حال دلسوز هستند که سعی می کنند با راهنمایی های صحیح و درست پروتزی را برای شما آماده کنند که در نهایت بیشترین میزان رضایت را برای شما به همراه داشته باشد. بنابراین انتخاب یک ارائه دهنده متخصص و مرکز معتبر نیز نقش به سزایی در میزان رضایت شما از پروتز دارد.

Source: www.georgiaprosthetics.com

پاهای پروتز یا پروتزها به افراد درگیر به قطع عضو کمک می کند تا راحت تر کارهای روزانه را انجام دهند. آنها عملکرد و بعضا حتی ظاهر یک پا واقعی را تقلید می کنند. برخی از افراد برای پیاده روی با پای مصنوعی نیاز به واکر یا عصا دارند ، در حالی که برخی دیگر می توانند آزادانه راه بروند.

اگر قطع عضو در اندام تحتانی انجام شود ، احتمالاً پای مصنوعی گزینه ای است که باید در مورد آن فکر کنید. متخصص توانبخشی چند توصیه را که باید در ابتدا به آنها توجه کنید برای شما به اشتراک می گذارد.

هر فردی مناسب دریافت پروتز نیست!

در حالی که بسیاری از مبتلایان قطع عضو با پاهای پروتز خود به خوبی کار می کنند ، اما همه افراد نامزد مناسبی برای پروتز پا نیستند. چند موردی که ممکن است قبل از تصمیم گیری در مورد پروتز پزشک شما آنها را بررسی کند شامل:

آیا بافت نرم به اندازه کافی وجود دارد؟

چقدر درد دارید؟

وضعیت پوست روی اندام چگونه است؟

دامنه حرکت اندام باقیمانده چقدر است؟

آیا پای دیگر سالم است؟

قبل از قطع عضو فعالیت شما چقدر بود؟

اهداف تحرکی شما چیست؟ن

وع قطع عضو (بالای یا زیر زانو) نیز می تواند بر تصمیم شما تأثیر بگذارد. به طور کلی استفاده از پای پروتز زیر زانو نسبت به پروتز بالای زانو آسانتر است. کسلر توضیح می دهد: “اگر مفصل زانو دست نخورده باشد ، پای مصنوعی تلاش کمتری می کند و حرکت بیشتری را امکان پذیر می کند.”

دلیل قطع عضو عاملی است که ممکن است سلامت اندام باقیمانده را تحت تأثیر قرار دهد. سلامت جسمی و سبک زندگی شما نیز باید مورد توجه قرار گیرد. اگر خیلی فعال نبودید و به دلیل بیماری عروقی محیطی یا دیابت پای خود را از دست داده اید ، در مقابل کسی که بیشتر فعال بود اما در یک تصادف رانندگی یک اندام را از دست داد در استفاده از پروتز حساس تر می شوید.

وقتی صحبت از قطع عضو می شود ، شرایط هر فرد متفاوت است. تصمیم به استفاده از پروتز باید یک همکاری مشترک بین شما و پزشک باشد.

پاهای پروتز برای همه یکسان نیست!

پای مصنوعی خود از مواد سبک و در عین حال بادوام ساخته شده است. بسته به محل قطع عضو ، پای پروتز ممکن است مفاصل عملکردی زانو و مچ پا را در بر داشته باشد.سوکت، قالب دقیقی از اندام باقیمانده شماست که به طور محکم بر روی اندام قرار می گیرد. این کمک می کند تا پای پروتز را به بدن خود بچسبانید.

گزینه های بی شماری برای انتخاب پروتز وجود دارد که هر یک دارای جوانب مثبت و منفی است. کسلر توصیه می کند: “برای انتخاب نوع مناسب پروتز ، مهم است که با پزشک متخصص خود همکاری کنید.”

متخصص پروتز یک متخصص بهداشت و درمان است که تخصص در اندام پروتز دارد و می تواند در انتخاب اجزای مناسب به شما کمک کند. احساس راحتی داشتن با پروتزی که انتخاب می کنید مهم است.

توانبخشی

پس از انتخاب اجزای پای مصنوعی ، برای تقویت پاها ، بازوها و سیستم قلبی و عروقی نیاز به توانبخشی خواهید داشت. شما باید با پزشکان توانبخشی ، فیزیوتراپی ها و کاردرمانگران همکاری کنید تا بتوانید بر اساس اهداف تحرک خود یک برنامه توانبخشی تهیه کنید. بخش بزرگی از این طرح این است که پای سالم خود را در حالت خوبی حفظ کنید. کسلر تأکید می کند: “پای سالم شما ارزش طلا را دارد. در حالی که فناوری پروتز همیشه پیشرفت می کند ، هیچ چیز نمی تواند پای سالم را تکرار کند.”

عادت کردن به یک پای مصنوعی کار ساده ای نیست!

یادگیری کار با پای مصنوعی می تواند یک چالش باشد. حتی پس از پایان دوره توانبخشی اولیه ، ممکن است در مواردی شما به کمک تیم متخصص پروتز و توانبخشی خود نیاز داشته باشید. مشکلات شامل موارد زیر است:

تعریق بیش از حد (هایپرهیدروز) ، که می تواند بر مناسب بودن پروتز تأثیر بگذارد و منجر به مشکلات پوستی شود.

تغییر شکل اندام باقیمانده. این معمولاً در سال اول پس از قطع عضو اتفاق می افتد زیرا بافت نرم بوده و ممکن است اتصالات سوکت روی شکل بافت تغییر ایجاد کند.

ضعف در اندام باقیمانده ، که ممکن است استفاده از پروتز را برای مدت زمان طولانی دشوار کند.

درد اندام فانتوم که می تواند به اندازه ایی شدید باشد که توانایی شما در استفاده از پروتز را تحت تأثیر قرار دهد.

نکاتی در مورد درد فانتوم اندام

درد فانتوم اندام یا دردی که به نظر می رسد از اندام قطع شده حاصل می شود ، یک مشکل بسیار واقعی است که ممکن است بعد از قطع عضو با آن روبرو شوید. کسلر می گوید: “حدود 80٪ از افراد مبتلا به قطع عضو درد فانتوم اندام را تجربه می كنند كه علت مشخصی ندارد.”

آینه درمانی. در جایی که تمرینات خود را انجام می دهید در صورت وجود آینه ، ممکن است آینه به درمان انواع خاصی از درد اندام فانتوم کمک کند. كسلر توضیح می دهد: “نگاه كردن به خود در آینه ، احساس از دست دادن پا را از بین می برد و مغز را به این فکر می اندازد كه پا هنوز آنجاست و درد را متوقف می كند.”

در موارد دیگر ، درد اندام فانتوم ممکن است از بیماری دیگری باشد که بر روی اندام باقیمانده تأثیر می گذارد ، مانند سیاتیک یا نوروم. پرداختن به این علل اصلی می تواند به از بین بردن درد فانتوم کمک کند.

ممکن است پروتز پاهای شما تغییر کند!

در بعضی از مواقع ، ممکن است متوجه شوید که عملکرد مورد قبولی ندارید. در برخی مواقع نیز شاید اندام باقیمانده شما با بدنتان هماهنگ شده باشد و شما آماده باشید که از پروتز موقتی که چند ماه استفاده می کردید برای سه تا پنج سال استفاده کنید. درد، ناراحتی و عدم ثبات برخی از نشانه های بررسی مجدد پروتز شما توسط پزشک است. در این شرایط متخصص پروتز شما ممکن است تنظیم تجهیزات فعلی شما یا جایگزینی یکی از پروتز ها را توصیه کند. ممکن است تجویز یک پا جدید پروتز دریافت کنید، که به طور متوسط ​​هر سه تا پنج سال اتفاق می افتد. اگر پروتز های جدیدی دریافت می کنید، مهم است که برای درک نحوه کارکردن با آنها وقت بگذارید. فیزیوتراپی می تواند به هماهنگی و تنظیم اجزای جدید یا پای پروتز جدید شما کمک کند.

فناوری پروتز پاها همیشه در حال تحول است!

همیشه پیشرفت های جدیدی در فناوری اندام های پروتز مانند  پیشرفت اجزای ریز پردازنده و اجزای خاص وجود دارد.

در اتصالات ریزپردازنده ها از تراشه ها و سنسورهای رایانه ای استفاده می کنند تا یک حرکت طبیعی تر به دست آورند. حتی ممکن است حالتهای مختلفی برای پیاده روی روی سطوح مسطح یا بالا و پایین پله ها داشته باشند.

همچنین پاهای پروتز مخصوصی برای فعالیت های مختلف از جمله دویدن ، دوش گرفتن یا شنا وجود دارد که می توانید در صورت نیاز آنها را سفارش دهید. در بعضی موارد ، پروتز شما می تواند برای پیشبرد اهداف مختلف ، توسط متخصص شما اصلاح شود.

جراحی Osseointegration گزینه دیگری است. این روش شامل قرار دادن ایمپلنت فلزی به طور مستقیم به استخوان است ، بنابراین نیازی به سوکت نیست. سپس پروتز پای مستقیماً به آن وصل می شود. اگرچه این روش برای همه مناسب نیست و هنوز در حال بررسی است ، اما می تواند ادراک حسی را بهبود بخشد.

یادآوری این نکته حائز اهمیت است که شما در جستجوی گزینه های مختلف پروتز تنها نیستید. تیم مراقبت شما به شما کمک خواهد کرد و در مورد پای پروتز ایده آل که متناسب با سبک زندگی شما باشد برایتان تصمیم می گیرد.

 Source: www.hopkinsmedicine.org

پای مصنوعی یا پروتز پا کیفیت زندگی افرادی که در ناحیه پا دچار نقص عضو شده اند را به کلی متحول ساخته است. این افراد که در گذشته پس از اینکه پای خود را از دست می دادند، محکوم به زندگی در انزوا بودند و قادر نبودند فعالیت های شخصی  خود را به انجام برسانند. اما امروز با روی کار آمدن پروتز های پا، امیدی تازه در زندگی این افراد دمیده شده است.

پاهای مصنوعی، عملکرد پا های طبیعی انسان را به خوبی تقلید کرده و از این رو یکی از بهترین جایگزین های ممکن برای پای از دست رفته فرد به شمار می روند. اگرچه برخی از افراد با وجود استفاده از پروتز پا همچنان برای راه رفتن از عصا نیز کمک می گیرند، اما برخی دیگر بدون استفاده از عصا، واکر یا وسیله کمکی دیگری به راحتی با استفاده از این پروتز ها گام بر می دارند.

در صورتی که در ناحیه پایین کمر دچار نقص عضو شده اید یا پزشکان به شما اطلاع داده است که به زودی باید به این پروتز ها به عنوانی گزینه ای جایگزین برای پاهای خود بیندیشید؛ بهتر است به مطالعه این مقاله ادامه دهید.

در اینجا ما نکاتی که در هنگام استفاده از پروتز باید در نظر داشته باشید را برای شما شرح خواهیم داد:

پروتز پا برای همه افراد مناسب نخواهد بود

اگرچه بسیاری از افرادی که از پاهای مصنوعی استفاده می کنند، مشکلی در راه رفتن با این پاها ندارند. برخی از افرادی نیز نمی توانند به خوبی دیگران از این اندام های مصنوعی استفاده کنند. به همین دلیل می توان گفت، تمام افراد گزینه های خوبی برای استفاده از پروتز به شمار نمی آیند. ما در ادامه سوالاتی که پیش از دریافت پروتز باید با پزشک خود در میان بگذارید را برای شما شرح خواهیم داد.

•     آیا میزان بافت نرم باقی مانده در محل قطع شدگی پا ها به اندازه ای است که بتواند استخوان را از ضربات احتمالی رد امان نگه دارد؟
•     چه میزان درد خواهید کشید؟
•     پوست پاها در چه شرایطی قرار دارد؟
•     پروتز مورد نظر تا چه اندازه دامنه حرکت بیمار را متحول خواهد کرد؟
•     آیا پای دیگر در وضعیت خوبی قرار دارد؟
•     میزان تحرک شما قبل از استفاده از پروتز در مقایسه با بعد از استفاده از این اندام مصنوعی چگونه خواهد بود؟

پروتز پا تنها در یک سایز تولید نمی شود

در صورتی که، پزشک پای مصنوعی برای شما تجویز کرده است، شاید به کلی سردرگم شده باشید. شما می توانید برای درک بهتر بخش های مختلف پروتز و نحوه عملکرد این بخش ها در کنار یکدیگر می توانید احساس بهتری نسبت به استفاده از اندام مصنوعی داشته باشید:

•     پروتز پا از آلیاژهای بسیار سبکی ساخته شده است. با توجه به نوع قطع عضو و نیاز بیمار ممکن است فاقد یا دارای زانوی متحرک نیز باشد.
•     مکنده، قطعه ای در پروتز است که اتصال پای مصنوعی به عضو بیمار را ممکن می کند.
•     سیستم تعلیق، به مکانیزم اتصال اندام مصنوعی به پای بیمار مربوط می شود. اتصال ممکن است به واسطه مکنده ایجاد شده باشد یا از طریق پین های مخصوص اتصال پروتز به پا.

هر کدام از اجزای پروتز انواع متفاوتی دارند. بر اساس نوع نقص عضو و بافت عضو بیمار از نوع مناسب بهره برده می شود.

عادت کردن به پروتز پا کار چندان ساده ای نخواهد بود

کسانی که از پروتز پا استفاده می کنند، در آغاز باید شیوه راه رفتن با این عضو جدید و مصنوعی را بیاموزند. از این رو پس از اتصال اندام مصنوعی بیمار در دوره های توانبخشی شرکت خواهد کرد تا بتواند استفاده از پروتز را بیاموزد. پس از اتمام دوره توانبخشی بیمار ممکن است همچنان هنگام استفاده از پروتز با مشکلاتی روبرو باشد. تیم توانبخشی در کنار شما خواهند بود و راهنمایی های لازم را در اختیار شما قرار می دهند. برخی از مشکلات شایع بدین شرح است:

•     تعریق بیش از اندازه، این امر می تواند در اتصال پروتز به عضو فرد مشکلاتی را ایجاد کند.
•     تغییر در قسمت های باقیمانده پا، افرادی که از اندام مصنوعی پا استفاده می کنند در طول یک سال نخست شاهد این تغییرات خواهند بود. بخش باقیمانده پا بر اثر استفاده از پروتز تغییر کرده و ممکن است نیاز باشد تغییراتی در مکنده به وجود آید.
•     احساس ضعف در بخش باقی مانده پا، این عارضه ممکن است استفاده از پروتز را در دراز مدت با مشکل روبرو کند.
•     درد در اندام خیالی، اندام خیالی همان اندام قطع شده بیمار است. در مواردی بیمار در قسمت هایی از پا که دیگر وجود ندارند احساس درد های شدید دارد که استفاده از اندام مصنوعی را مشکل می کند.

درد در اندام خیالی

درد در اندام خیالی یا دردی که گویا زا بخش های قطع شده پا آغاز می شود و در تمام پا پیش می رود، یکی از بزرگترین مشکلاتی است که فرد پس از استفاده را پروتز با آن روبرو می شود. در واقع بیش از 80 درصد افرادی که از عضو قطع شده استفاده می کنند، درد در اندام خیالی را تجربه می کنند. اگرچه درد در پا قبل از استفاده از عضو مصنوعی می تواند استفاده از این پروتز برا با مشکل روبرو کند.

آینه درمانی، نوعی روش درمانی است که شامل انجام تمریناتی در مقابل آینه می شود. این تمرینات می تواند در بهبود درد در اندام خیالی موثر باشد. شما با انجام تمرینات در مقابل آینه می توانید به حضور اندام مصنوعی پی می ببرید. به این ترتیب مغز به وجود پای مصنوعی پی برده و به این نتیجه می رسد که اندام خیالی واقعاً در محل قرار دارد. به این ترتیب درد در این اندام متوقف می شود.

در مواردی درد در اندام خیالی بر اثر عوامل دیگری به وجود آمده است. پزشک با معاینه و بررسی ریشه های عصبی در قسمت قطع شده علت درد ها را متوجه خواهد شد.

اندام مصنوعی شما نیاز به تغییرات زیادی خواهد داشت

در مواردی ممکن است متوجه شوید آنچنان که باید با پاهای مصنوعی خود احساس راحتی نمی کنید. در چنین مواردی ممکن است پای شما آماده دریافت پروتز دائم باشد. شما پس از تجویز اندام مصنوعی برای مدت چند ماه از پروتز موقتی بهره می برید. پس از این مدت اندام مصنوعی اصلی برای استفاده طولانی مدت در محل مورد نظر نصب می شود. این پروتز می تواند تا چند سال مورد استفاده قرار گیرد.

ممکن است شما بیش از اندازه از پای مصنوعی خود استفاده کرده باشید. در مواردی نیز نحوه استفاده شما از اندام مصنوعی با طراحی پروتز همخوانی ندارد. در چنین مواردی در صورتی که احساس درد و ناراحتی کردید باید موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

پزشک ممکن است تنظیمات اندام مصنوعی شما را بررسی کند یا تغییراتی در اجزای اندام مصنوعی شما به وجود آورد. در مواردی ممکن است، پروتز دیگری برای شما تجویز شود. البته به طور کلی بیمار پس از 3 یا 4 سال استفاده از اندام مصنوعی نیاز به تعویض پروتز و اعمال تغییراتی در اندام مصنوعی خواهد داشت. اگر تغییراتی در پروتز شما به وجود آید یا تغییراتی در اجزای اندام مصنوعی شما ایجاد شود، نیاز است که زمانی را برای آشنایی با این تغییرات صرف کنید. توانبخشی از جمله اقداماتی است که در چنین حالتی باید در نظر بگیرید. در جلسات توانبخشی شما زیر نظر پزشک توانبخش از اندام مصنوعی خود استفاده خواهید کرد و با قابلیت ها و نحوه عملکرد اندام آشنا خواهید شد.

Source: www.hopkinsmedicine.org