پروتز پا از عملکرد طبیعی پا تقلید می کند و کاربر با استفاده از این عضو مصنوعی به راحتی و آرامی حرکت می کند. ورود پروتز پا و مچ پا به دنیای محصولات پروتزی تغییرات شگفت انگیزی در زندگی افراد دچار معلولیت یا قطع عضو ایجاد کرد. 

پای مصنوعی ایده آل باید سبک باشد؛ اما افزودن ویژگی های مطلوب تر به پا سبب افزایش وزن، پیچیدگی و هزینه آن می شود. دوام و استحکام پروتز نیز از دیگر ویژگی های ضروری آن است. فرد باید با اطمینان خاطر از اینکه این عضو مصنوعی همانند پای طبیعی قابلیت تحمل وزن بالا را دارد قدم بردارد. 

امروزه پروتزها در انواع مختلف تولید می شوند. در ساخت پروتز ویژگی های شخصی هر فرد از قبیل سطح آمپوتاسیون، وزن، اندازه پا، سطح فعالیت و اشتغال و نیز نیازهای تفریحی افراد در نظر گرفته می شود. در ادامه مقاله به بررسی انواع پای مصنوعی می پردازیم.

پروتز پا و مچ پا ؛مچ پای ثابت با پاشنه نرم (SACH) – زبانه غیرفعال

مچ پای ثابت با پاشنه نرم یا ساچ در واقع ساده ترین نوع پروتز پا محسوب می شود. در این محصول قسمت متحرک و لولا وجود ندارد و زبانه در داخل پا منعطف نمی شود. خم شدن و انعطاف پذیری مناطق لاستیکی و تغییر شکل آنها زمینه را برای عملکردهای ضروری پا فراهم می کند. 

مزایای پروتز پا و مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه غیرفعال

مزایای این محصول به شرح زیر است:

• وزن این محصول در مقایسه با دیگر انواع پاها در همان اندازه کمتر است؛
• استحکام و دوام بالایی دارد؛
• به اندازه منطقی ضد آب است؛
• از نظر قیمت ارزان است؛
• با توجه به ویژگی های ذکر شده برای افراد با سطح فعالیت و وزن کم ایده آل است.

معایب پروتز پا و مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه غیرفعال

معایب این محصول در ادامه فهرست شده است:

• زبانه سخت آن امکان خم شدن ندارد. این موضوع هنگام حرکت مشکلاتی برای فرد ایجاد می کند؛
• ارتفاع پاشنه این نوع پا ثابت بوده و امکان سفارشی سازی ندارد؛
• جذب شوک در آن حداقل است؛
• این پروتز تنها توسط یک پیچ ثابت شده که این موضوع ممکن است سبب شکستگی ناگهانی شود؛
• در این محصول هیچ گزینه ای برای انجام تنظیمات مطابق با نیازهای کاربران وجود ندارد؛

پروتز پا و مچ پا ؛ مچ پای ثابت با پاشنه نرم (SACH) – زبانه متحرک

در پروتز پای ثابت با پاشنه نرم دارای زبانه متحرک وجود زبانه متحرک سبب انعطاف پذیری پنجه تحت فشار
می شود. با آزاد شدن فشار زبانه به حالت قبلی خود باز می گردد. این انعطاف پذیری به عنوان جذب کننده شوک عمل می کند و زمانی که وزن کاربر از طریق پا انتقال می یابد به او کمی فشار اضافه می دهد. در این نوع پروتز نیز حین اعمال فشار و ایستادن رو پنجه پا فشار به پا منتقل می شود.

مزایای مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه متحرک

مزایای این محصول در ادامه فهرست شده است:

• این نوع پروتز از هر پای مصنوعی دیگری با ابعاد یکسان سبک تر است؛
• این نوع پروتز یک محصول ضد آب است؛
• محصول از دوام و استحکام بالایی برخوردار است؛
• از محصولات ارزان قیمت به حساب می آید؛
• این محصول برای کاربران با وزن کم و متوسط و سطح فعالیت های کم ایده آل است؛
• جذب شوک در این محصول نسبت به پروتز پا با مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه غیرفعال افزایش یافته است.

معایب مچ پای ثابت با پاشنه نرم و زبانه متحرک

این محصول با وجود مزایای ذکر شده دارای معایبی نیز است. مهم ترین معایب آن عبارتند از:

• ارتفاع پاشنه ثابت بوده و قابل تنظیم نیست؛
• در این محصول هیچ گزینه ای قابل تنظیم به منظور مطابفت با نیاز بیمار نیست؛
• زبانه قابل انعطاف قابل سفارش سازی نیست؛
• پروتز تنها توسط یک پیچ ثابت شده و احتمال شکستگی ناگهانی در آن وجود دارد؛

پای چند محوره  (Multiaxial foot)

پای چند محوره دارای مفاصل بند بند است. وجود این مفاصل امکان انجام حرکات مختلف از قبیل ایستادن روی پنجه و پاشنه یا حرکت از سمتی به سمت دیگر را برای کاربر میسر می سازد. علاوه بر این امکان انجام حرکات پیشرفته از قبیل پیچش از سمتی به سمت دیگر یا چرخش در محور طولی ساق پا برای فرد فراهم می شود. در حرکت با استفاده از این نوع پروتز پا و مچ پا بسیار طبیعی تر از پروتز پای ساچ یا تک محوره است. 

حرکت روی سطوح ناهموار با استفاده پروتز پای چند محوره آسان تر است. این نوع پا نسبت به پای تک محوره یا ساچ انرژی بیشتری را باز می گرداند. به همین دلیل ثبات و راحتی حرکت هنگام حرکت در سطوح ناهموار افزایش می یابد. 

مزایای پای چند محوره 

پروتز چند محور در مقایسه با سایر انواع پروتز پا مزایای زیادی دارد که در ادامه فهرست شده اند:

• ارتفاع پاشنه در این نوع پای مصنوعی قابل تغییر و تنظیم است؛
• حرکت در سطوح ناهموار با استفاد از این پا راحت تر است؛
• در حد منطقی دوام دارد؛
• این محصول کاملا ضد آب است؛
• امکان تنظیم بیشتر ویژگی های این نوع پا برای استفاده کاربران مختلف وجود دارد؛
• برای سطح فعالیت های متوسط و بالا محصول مناسبی به شمار می رود.

معایب  پای چند محوره

هر محصولی با وجود ویژگی های مثبت و مزایای بسیار زیاد معایب خاصی نیز دارد. پای چند محوره نیز معایبی دارد که لازم است کاربران از آنها آگاهی کامل داشته باشند. معایب این مدل پای مصنوعی به شرح زیر است:

• نسبت به پای ساچ یا تک محوره سنگین تر است؛
• با توجه به کارآیی بالا نسبت به پروتز ساچ یا پای تک محوره گران تر است؛
• این نوع پا بعد از پوشیدن آزادتر شده و کنترل کاربر را کاهش می دهد؛ 
• این محصول فاقد جذب شوک یا بازگشت انرژی قابل توجهی است؛
• منطقه تماس کم در آن ممکن است منجر به سایش و ایجاد سر و صدا شود.

کلام آخر

پروتزهای پا در انواع مختلفی تولید می شوند. به منظور افزایش عملکرد پروتزها این محصولات با توجه به نیازهای هر فرد و به طور شخصی ساخته می شوند. در ساخت پروتز پا و مچ پا ویژگی های شخصی از قبیل سطح آمپوتاسیون، وزن فرد، اندازه پا، سبک زندگی و سطح فعالیت، نوع اشتغال و نیازهای تفریحی او در نظر گرفته
می شود.  

مچ پای ثابت با پاشنه نرم یا ساچ در واقع ساده ترین پای مصنوعی محسوب می شود. این نوع پا دارای انواع با زبانه غیرفعال و متحرک بوده و قیمت ارزان و وزن سبک از جمله مزایای آن هستند. ارتفاع ثابت و غیرقابل تنظیم بودن نیز از معایب این محصول به شمار می روند. 

حرکت روی سطوح ناهموار با استفاده از پروتز پای چند محوره نسبت به حرکت با پروتز تک محوره آسان تر است؛ اما پروتز تک محوره نسبت به پروتز چند محوره وزن بیشتری دارد و گران تر است.

آیا این امکان وجود دارد که با پروتز بالای زانو رانندگی کنیم؟ حفظ استقلال یکی از انگیزه های اصلی و مهم روانشناختی برای افراد قطع عضو است. درواقع پاسخ دقیقی برای این سوال پیدا نکرده ایم؛ زیرا افراد مختلف پروتزهای متفاوتی برای زانو خواهند داشت که ممکن است بر توانایی آن ها برای کار با وسیله نقلیه تأثیر بگذارد.

بنابراین برخی از ایالت ها ممکن است نیاز به این داشته باشند که افراد نقض عضو زانو را برای ارزیابی توانایی های رانندگی خود آزمایش کنند و این نکته را دریابند که آیا فرد دارای نقض عضو قبل از انجام فعالیت نیاز به اعمال تغییرات در وسیله نقلیه دارد یا خیر.

امروزه به دلیل گسترش مشکلات و مشغله های گوناگون، پروتز بالای زانو رواج بیشتری بین افراد دارای نقض عضو دارد و کار آنها را تسهیل می کند. پروتز زانو برای افرادی که از درد زانو رنج می برند، بهترین گزینه است. تعداد دفعات پروتز زانو در سراسر جهان در حال افزایش است.

با بالا رفتن سن جمعیت عمومی، وزن ​​افزایش می یابد و به مفاصل زانوها آسیب می رساند. پروتز زانو  که به  آن تعویض کامل زانو نیز گفته می شود، روشی است که برای اصلاح عضو آسیب دیده و مشکلات مادرزادی انجام می شود.

هدف از پروتز زانو، استفاده مجدد از قسمت آسیب دیده و تسکین درد آن است که با سایر روش های درمانی قابل کنترل نخواهد بود؛ بنابراین اگر فرد نقض عضوی در خانه دارید یا قصد دارید در رابطه با این نقض اطلاعاتی دریافت کنید، این مقاله را مطالعه کنید.

پروتز بالای زانو و رانندگی؟

یکی از بزرگترین اهداف افراد نقص عضو زانو ممکن است شروع دوباره رانندگی باشد. بسته به آنچه دکتر به شما گفته است، اکثر افراد پس از 4-6 هفته این امکان را دارند که پشت فرمان بنشینند و رانندگی کنند. اگر روی زانوی چپ شما پروتز انجام شده باشد و شما با وسیله نقلیه ای اتوماتیک رانندگی کنید، ممکن است طی چند هفته دوباره سراغ رانندگی بروید.

به گفته کارشناسان اگر در سمت راست پروتز کار گذاشته باشید، در طی 4 هفته این امکان را دارید که به جاده برگردید. اگر با وسیله نقلیه با گیربکس دستی رانندگی می کنید، ممکن است این چرخه طولانی تر باشد. در هر صورت شما باید زانوی خود را به اندازه کافی خم کنید که از پدال ها استفاده کنید.

جراح ارتوپدی است کسی که می تواند به شما بگوید زمان مناسب رانندگی برای شما چه زمانی است. هنگامی که از جراح ارتوپدی خود جواب مثبت را گرفته اید، با احتیاط بیشتری باید رانندگی کنید. زمان واکنش، قدرت ترمز و همچنین توانایی رانندگی شما ممکن است نسبت به گذشته تغییر کند.

اگر هنگام رانندگی دردی را احساس کردید یا در ترمزگیری با مشکل مواجه شده اید، اجازه دهید که شخص دیگری رانندگی کند. زانوی شما برای بهبودی کامل به زمان بیشتری نیاز دارد.

چه مواردی به ما کمک می کند که رانندگی را زودتر شروع کنیم؟

برخی موارد وجود دارند که نشان می دهد فرد دارای نقص عضو این امکان را دارد که رانندگی را دوباره شروع کند. در ادامه به شرح این موارد خواهیم پرداخت:

• آمادگی جسمانی و سلامت کامل فرد؛
• انجام دادن فیزیوتراپی؛
• گیربکس وسیله نقلیه (اتوماتیک یا استاندارد)؛
• سمتی که پروتز انجام شده (راست، چپ یا هر دو)؛
• نوع داروی مسکنی که مصرف می کنید؛
• عوارض پروتز بالای زانو.

با وجود این اعتقاد که سن و جنسیت فرد دارای نقص عضو در سرعت بازگشت او به رانندگی نقش دارد، اما هنوز اثبات نشده است که آیا در نحوه رانندگی او تاثیر دارد یا خیر. با این وجود، عوامل سبک زندگی، نوع پروتز و سمت آن در رانندگی نقش بسزایی دارند.

اگر از داروهای خاصی همانند مسکن های قوی استفاده می کنید نباید رانندگی کنید. این داروها باعث کمبود خواب، خواب آلودگی و ناتوانی در کار با وسیله نقلیه می شوند.

چه بیمارانی سریع تر رانندگی می کنند؟

• برخی افراد که پروتز بالای زانو را انجام داده اند، ممکن است خیلی زود به رانندگی برگردند. اگر فردی از آسیب عضلانی و بافتی کمتری برخوردار باشد، خیلی سریع بهبود می یابد.
• اگر فردی زانوی سمت چپ خود را پروتز کرده باشد. اگر در سمت چپ خود پروتز را انجام داده اید، زمان بهبودی شما ممکن است کمتر باشد و سریع تر بهبود یابد. پروتز در سمت راست به معنای کندی زمان بهبود است.
• درد را با داروهای مناسب مدیریت کنید. در حالی که بعد از پروتز زانو از داروی مسکن استفاده می کنید رانندگی ایمنی نخواهید داشت. با استفاده از تکنیک های کنترل درد بدون دارو همانند داروهای طبیعی یا داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن ممکن است برای مدت زمان کمتری درد داشته باشید.

آیا تغییری در وسیله نقلیه برای افراد دارای پروتز بالای زانو ایجاد می شود

برخی از افراد این امکان را دارند که همراه با پروتز زانو رانندگی کنند؛ بنابراین نیازی نیست که تغییر خاصی در وسیله نقلیه ایجاد شود. افرادی که دارای وسایل مصنوعی پا هستند و هنوز کنترل قابل توجهی بر پای خود ندارند، نباید سراغ رانندگی بروند.

شاید لازم باشد فرد در صورت قطع شدن پای راست تغییرات جزئی در وسیله نقلیه خود ایجاد کند. تغییرات عادی در این وضعیت ممکن است یکی از موارد زیر باشد:

• ممکن است به پدال گاز پای چپ نیاز داشته باشید که وسیله نقلیه خود را کنترل کنید؛
• وسیله نقیله راننده برخلاف گیربکس دستی باید دارای گیربکس اتوماتیک باشد؛
• باید یک ترمز قدرتمند روی خودرو اعمال شود.

بهترین خبر برای افراد دارای نقص عضو زانو

افرادی که دچار قطع عضو شده اند هنوز هم این امکان را دارند که به رانندگی یپردازند و استقلال خود را حفظ کنند. اگر اخیرا دچار نقص عضو شده اید، مطمئن باشید که روش های اصلاح شده ای برای بازگشت به فعالیت های روزمره طبیعی برای شما وجود خواهد داشت.

بسیاری از افرادی که پروتز بالای زانو را انجام داده اند، این امکان را دارند که با چند تغییر در وسیله نقلیه خود با خیال راحت و آسوده رانندگی کنند. شما با پروتز نیز این امکان را دارید که زندگی خود را به صورت عادی و با اتکا به دیگران برای رانندگی ادامه دهید.

در پروتز بالای زانو پزشکان سعی می کنند که شما به روال قبل برگردید و زندگی را به کام خود تلخ نکنید. افرادی که با این نقص مواجه شده اند، باید روحیه خود را حفظ کنند.

با پروتز بالای زانو به زندگی عادی خود برگردید

پروتز بالای زانو از پروتزهایی به شمار می رود که اکثر افراد از انجام آن اجتناب می کنند، اما در انتهای کار رضایت کاملی دارند. شما این این امکان را دارید که با انجام این پروتز به زندگی خود معنای دوباره ببخشید، اما حواس خود را جمع کنید که از پروتز خود مراقبت کنید. زیرا اگر پروتز شما شل شود، خطراتی را برای شما به وجود می آورد.

با مطالعه این مقاله متوجه می شوید که پروتز به معنی ناامیدی و عدم ادامه زندگی نیست. شما باید در این موقعیت روحیه بالایی داشته باشید که زندگی سرشار از شادی و لبخند را برای اطرافیان خود به وجود آورید. بسیاری از افراد هستند که با مشکلاتی سخت تر از پروتر در حال زندگی هستند.

Source: www.georgiaprosthetics.com, www.georgiaprosthetics.com